Tekst A
Przeczytaj poniższy fragment Dżumy Alberta Camusa.
Albert Camus Dżuma (fragment)
Wówczas Paneloux wyprostował się, odetchnął głęboko i ciągnął z coraz większym naciskiem: „Jeśli dziś dotknęła was dżuma, to znaczy, że chwila zastanowienia nadeszła. Sprawiedliwi mogą być bez obawy, ale słusznie drżą źli. W ogromnej stodole świata nieubłagany bicz wybije zboże ludzkie, aż słoma zostanie oddzielona od ziarna. Będzie więcej słomy jak ziarna, więcej powołanych niż wybranych i tego nieszczęścia nie chciał Bóg. Zbyt długo ten świat paktował ze złem, zbyt długo liczył na miłosierdzie boskie. Wystarczyła skrucha i wszystko było dozwolone. A do skruchy każdy czuł się mocny. Dozna jej w odpowiedniej chwili. A zatem najłatwiej było popuszczać sobie cugli, miłosierdzie boskie uczyni resztę. Tak! To nie mogło trwać. Bóg, który tak długo pochylał nad ludźmi tego miasta twarz pełną litości, zmęczony czekaniem, zawiedziony w swej wiekuistej nadziei, odwrócił oczy. Pozbawieni światła bożego, na długo znaleźliśmy się w ciemnościach dżumy!”.
Przypisy i opis źródła
Albert Camus, Dżuma, przeł. Joanna Guze, Warszawa 2020.
Na podstawie podanego fragmentu Dżumy lub całej powieści Alberta Camusa wyjaśnij sens sformułowania użytego przez ojca Paneloux: znaleźliśmy się w ciemnościach dżumy.
Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Odsłaniaj wskazówki po kolei, tylko gdy potrzebujesz dalszej pomocy. Po każdej spróbuj wrócić do samodzielnego rozwiązania.
1. Od czego zacząć?
To sformułowanie pada w wypowiedzi konkretnego bohatera. Odtwórz jego interpretację epidemii.
2. Gdzie szukać?
Przypomnij sobie kazanie Paneloux i związek, jaki ustanawia między postępowaniem ludzi a nieszczęściem.
3. Jak zbudować odpowiedź?
Rozwiń sens metafory w perspektywie duchownego. Nie przedstawiaj jego stanowiska jako jedynej oceny autora całej powieści.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
- Oznacza to, że dżuma jest karą za grzechy, którą zesłał Bóg, zawiedziony postawą mieszkańców Oranu.
- W kazaniu ojciec Paneloux przekonuje wiernych, że ich grzechy doprowadziły do gniewu Boga i dżuma jest karą za grzechy ludzkie, a „ciemności dżumy” to zło, które zapanowało na ziemi i na które ludzie sobie zasłużyli. Natomiast Rieux nie odczytywał dżumy jako kary za grzechy, ale uważał, że dżuma jest symbolem zła.
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne wyjaśnienie sensu podanego sformułowania w odniesieniu do fragmentu Dżumy lub do całej lektury.
0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie rozwiązania
Opracowanie redakcyjne
Krok po kroku
W kazaniu Paneloux „ciemności dżumy” oznaczają stan zła i cierpienia, który interpretuje on religijnie jako karę za grzechy mieszkańców. Epidemia ma według niego skłonić ludzi do uznania win i poprawy.
Przypisz tę interpretację konkretnemu bohaterowi. Nie jest ona neutralną diagnozą lekarza ani jedynym stanowiskiem powieści: Rieux odmawia usprawiedliwiania cierpienia i skupia się na ratowaniu chorych.
Na co uważać
Nie utożsamiaj poglądu Paneloux z bezpośrednią opinią autora powieści.
Warunki pełnej odpowiedzi i punktacja
1 pkt – poprawne wyjaśnienie sensu podanego sformułowania w odniesieniu do fragmentu Dżumy lub do całej lektury. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: POL-2023-GRUDZIEN-F2023-Z13
Organizator: CKE
Wymagania PP2024: PP:I.1.7 | PP:I.1.8
Wymagania historyczne: I.1.8 wykazuje się znajomością i zrozumieniem treści utworów wskazanych w podstawie programowej jako lektury obowiązkowe; I.1.9 rozpoznaje tematykę i problematykę poznanych tekstów […].
Epoki: literatura po 1945
Autorzy: Albert Camus
Utwory: Dżuma
Umiejętności: I.1 Czytanie utworów literackich