Tekst A
Adam Mickiewicz
Pan Tadeusz
Tam derkacz1 wrzasnął z łąki, szukać go daremnie,
Bo on szybuje w trawie jako szczupak w Niemnie;
Tam ozwał się nad głową ranny wiosny dzwonek:
Również głęboko w niebie schowany skowronek;
Ówdzie orzeł szerokiem skrzydłem przez obszary
Zaszumiał, strasząc wróble jak kometa cary2;
Zaś jastrząb, pod jasnemi wiszący błękity,
Trzepie skrzydłem jak motyl na szpilce przybity.
Aż ujrzawszy wśród łąki ptaka lub zająca,
Runie nań z góry jako gwiazda spadająca.
Przypisy i opis źródła
- Derkacz – ptak brodzący, szybki w biegu.
- Jak kometa cary – według przekonania ludu kometa zapowiada wojnę i przewroty, jest
zatem złowroga dla panujących.
Adam Mickiewicz, Pan Tadeusz, Wrocław 2015.
Oceń prawdziwość podanych stwierdzeń odnoszących się do fragmentu Pana Tadeusza Adama Mickiewicza. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.
Wcześniej zapisana notatka
Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Odsłaniaj wskazówki po kolei, tylko gdy potrzebujesz dalszej pomocy. Po każdej spróbuj wrócić do samodzielnego rozwiązania.
1. Od czego zacząć?
Każde zdanie łączy środek z określoną funkcją: obrazowością albo dynamiką.
2. Gdzie szukać?
Wyszukaj porównania i wyolbrzymienia; sprawdź, jakie wrażenie tworzą w opisie sceny.
3. Jak zbudować odpowiedź?
Oceń zgodność rozpoznania i funkcji w obu twierdzeniach. Plastyczność i dynamizacja nie oznaczają tego samego.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
PP
Zasady oceniania
1 pkt – dwie poprawne odpowiedzi.
0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie rozwiązania
Opracowanie redakcyjne
Dlaczego tak, dlaczego nie?
| Wariant / rozstrzygnięcie | Uzasadnienie |
|---|---|
| 1. P | Porównania pozwalają wyobrazić sobie opisywaną scenę przez zestawienie jej elementów ze znanymi obrazami. Zwiększają konkretny, zmysłowy charakter opisu. |
| 2. P | Hiperbole wyolbrzymiają natężenie przedstawianych zjawisk i ruchu. W rezultacie scena zyskuje energię oraz dynamikę zamiast pozostawać statycznym wyliczeniem. |
Na co uważać
Plastyczność dotyczy obrazowości, dynamizacja — wrażenia ruchu i intensywności. Nie zamieniaj tych funkcji.
Warunki pełnej odpowiedzi i punktacja
1 pkt – dwie poprawne odpowiedzi. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: POL-2024-MAJ-F2023-Z11-2
Organizator: CKE
Wymagania PP2024: PP:I.1.4
Wymagania historyczne: I.1.4 rozpoznaje w tekście literackim środki wyrazu artystycznego poznane w szkole podstawowej oraz środki znaczeniowe: […] hiperbolę […]; określa ich funkcje.
Epoki: romantyzm
Autorzy: Adam Mickiewicz
Utwory: Pan Tadeusz
Umiejętności: I.1 Czytanie utworów literackich