Tekst A
Leopold Staff
Kowal
Całą bezkształtną masę kruszców drogocennych,
Które zaległy piersi mej głąb nieodgadłą,
Jak wulkan z swych otchłani wyrzucam bezdennych
I ciskam ją na twarde, stalowe kowadło.
Grzmotem młota w nią walę w radosnej otusze,
Bo wykonać mi trzeba dzieło wielkie, pilne,
Bo z tych kruszców dla siebie serce wykuć muszę,
Serce hartowne, mężne, serce dumne, silne.
Lecz gdy ulegniesz, serce, pod młota żelazem,
Gdy pękniesz, przeciw ciosom stali nieodporne:
W pył cię rozbiją pięści mej gromy potworne!
Bo lepiej giń, zmiażdżone cyklopowym razem,
Niżbyś żyć miało własną słabością przeklęte,
Rysą chorej niemocy skażone, pęknięte.
Przypisy i opis źródła
Leopold Staff, Kowal, [w:] tegoż, Wybór poezji, Wrocław 1985.
Oceń prawdziwość podanych stwierdzeń odnoszących się do wiersza Kowal Leopolda Staffa. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.
Wcześniej zapisana notatka
Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Odsłaniaj wskazówki po kolei, tylko gdy potrzebujesz dalszej pomocy. Po każdej spróbuj wrócić do samodzielnego rozwiązania.
1. Od czego zacząć?
Rozróżnij mówiącego, adresata i przenośne znaczenie pracy kowala.
2. Gdzie szukać?
Sprawdź formy osobowe, zwroty do serca i cechy wyrażone epitetami.
3. Jak zbudować odpowiedź?
Każde zdanie oceń osobno na podstawie budowy wypowiedzi. To, do czego ktoś przemawia, nie musi być osobą mówiącą.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
PFP
Zasady oceniania
2 pkt – zaznaczenie trzech poprawnych odpowiedzi.
1 pkt – zaznaczenie dwóch poprawnych odpowiedzi.
0 pkt – zaznaczenie jednej poprawnej odpowiedzi lub odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie rozwiązania
Opracowanie redakcyjne
Dlaczego tak, dlaczego nie?
| Wariant / rozstrzygnięcie | Uzasadnienie |
|---|---|
| 1. P | Kucie metalu oznacza pracę człowieka nad własnym charakterem. Tytułowy zawód buduje metaforę samokształtowania, a nie wyłącznie realistyczną scenę warsztatową. |
| 2. F | Mówi człowiek, który chce wykuć dla siebie silne serce. Serce jest adresatem jego zwrotów i przedmiotem działania, nie podmiotem wypowiedzi. |
| 3. P | Określenia serca, np. „hartowne”, „mężne”, „dumne”, „silne”, odnoszą się do pożądanych cech wnętrza człowieka; inne epitety obrazują jego energię i odrzucaną słabość. |
Na co uważać
Oddziel osobę mówiącą od tego, do czego się zwraca — apostrofa do serca nie czyni go narratorem.
Warunki pełnej odpowiedzi i punktacja
2 pkt – zaznaczenie trzech poprawnych odpowiedzi. 1 pkt – zaznaczenie dwóch poprawnych odpowiedzi. 0 pkt – zaznaczenie jednej poprawnej odpowiedzi lub odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: POL-2024-SIERPIEN-F2023-Z13
Organizator: CKE
Wymagania PP2024: PP:I.1.4 | PP:I.1.8
Wymagania historyczne: I.2.4 rozpoznaje w tekście literackim środki wyrazu artystycznego […]; I.2.9 rozpoznaje tematykę […] poznanych tekstów […].
Autorzy: Leopold Staff
Umiejętności: I.1 Czytanie utworów literackich