Tekst A
Adam Mickiewicz
Dziady cz. III
Akt I
Scena VIII
[…]
BAL
DAMA
Patrz, patrz starego, jak się wije,
Jak sapie, oby skręcił szyję.
Jak ślicznie, lekko tańczysz Pan!
Il crévera dans l'instant1.
MŁODY CZŁOWIEK
Patrz, jak on łasi się i liże,
Wczora mordował, tańczy dziś;
Patrz, patrz, jak on oczyma strzyże,
Skacze jak w klatce ryś.
DAMA
Wczora mordował i katował,
I tyle krwi niewinnej wylał;
Patrz, dzisiaj on pazury schował
I będzie się przymilał. […]
LEWA STRONA, chórem
DAMY
Ah! quelle beauté, quelle grâce!2
MĘŻCZYŹNI
Jaka to świetność, przepych jaki!
PRAWA STRONA, chórem
MĘŻCZYŹNI
Ach, łotry, szelmy, ach, łajdaki!
Żeby ich piorun trzasł. […]
LEWA STRONA, chórem
Jaka muzyka, jaki śpiew,
Jak pięknie meblowany dóm.
PRAWA STRONA, chórem
Te szelmy z rana piją krew,
A po obiedzie rum.
Przypisy i opis źródła
- Il crévera dans l'instant (j. franc.) – On pęknie za chwilę.
- Ah! quelle beauté, quelle grâce! (j. franc.) – Ach, co za piękność, co za wdzięk.
SCENA ŚPIEWANA
(z prawej strony)
(do Senatora)
(na stronę) Adam Mickiewicz, Dziady drezdeńskie (część III), Wrocław 2012.
Na podstawie znajomości problematyki Dziadów cz. III Adama Mickiewicza wyjaśnij znaczenie podziału na strony lewą i prawą w podanym fragmencie tego utworu.
Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Odsłaniaj wskazówki po kolei, tylko gdy potrzebujesz dalszej pomocy. Po każdej spróbuj wrócić do samodzielnego rozwiązania.
1. Od czego zacząć?
Przestrzenny podział sceny może przedstawiać różnicę moralną i polityczną.
2. Gdzie szukać?
Porównaj wypowiedzi chórów o Senatorze i zestaw je z problemem prześladowań w dramacie.
3. Jak zbudować odpowiedź?
Wyjaśnij, jakie postawy reprezentują obie strony i dlaczego są przeciwstawione. Nie odczytuj ich jako współczesnych etykiet partyjnych.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
- Ten podział jest odzwierciedleniem dobra i zła. Po stronie prawej są patrioci, którzy oburzają się postawą zdrajców narodu, znajdujących się po stronie lewej.
- Po prawej stronie są patrioci, a ci po lewej są lojalni wobec cara/caratu.
- Po prawej stronie są patrioci, a ludzie po lewej stronie pragną się przypodobać Senatorowi, ponieważ liczą na korzyści.
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne wyjaśnienie znaczenia podziału na strony lewą i prawą we fragmencie Dziadów cz. III na podstawie znajomości problematyki całego utworu.
0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie rozwiązania
Opracowanie redakcyjne
Krok po kroku
Podział przestrzeni scenicznej oznacza podział moralny i polityczny. Prawa strona reprezentuje patriotów oburzonych przemocą i służalczością wobec zaborcy, lewa — ludzi schlebiających Senatorowi.
Zachwyt przepychem i zabawą kontrastuje z oskarżeniem o prześladowania. W kontekście całego dramatu to rozróżnienie solidarności z krzywdzonym narodem oraz oportunizmu nastawionego na osobistą korzyść.
Na co uważać
Nie interpretuj stron jako współczesnych partii lewicowych i prawicowych.
Warunki pełnej odpowiedzi i punktacja
1 pkt – poprawne wyjaśnienie znaczenia podziału na strony lewą i prawą we fragmencie Dziadów cz. III na podstawie znajomości problematyki całego utworu. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: POL-2024-SIERPIEN-F2023-Z10
Organizator: CKE
Wymagania PP2024: PP:I.1.5 | PP:I.1.7 | PP:I.1.8
Wymagania historyczne: I.1.5 interpretuje treści […] symboliczne utworu literackiego; I.1.8 wykazuje się znajomością i zrozumieniem treści utworów wskazanych w podstawie programowej jako lektury obowiązkowe; I.1.9 rozpoznaje tematykę i problematykę poznanych tekstów […].
Epoki: romantyzm
Autorzy: Adam Mickiewicz
Utwory: Dziady cz. III
Umiejętności: I.1 Czytanie utworów literackich