Tekst A
Antoni Lange
IV [Potrącona życia falą…]
Potrącona życia falą
Dusza moja łka:
Łzy się palą – łzy krysztalą –
Wokół szara mgła.
Błędne było życie moje,
Błędny jego kres:
Marzeń roje – niepokoje
I krynice łez.
Siebiem winił i nikogo:
Nieszczęśliwa gra!
Inną drogą płynąć błogo –
Moja ścieżka zła.
Wirem złote sny rozwiane
Otoczyły mnie:
Zapomniane, opłakane
Widzę bogi w śnie.
Przypisy i opis źródła
[Z tomu Rozmyślania, 1906] Antoni Lange, IV [Potrącona życia falą…], [w:] tegoż, Rozmyślania i inne wiersze, Warszawa 1979.
Czy w przytoczonym wierszu Antoniego Langego podmiot liryczny wyraża postawę dekadencką? Uzasadnij odpowiedź.
Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Odsłaniaj wskazówki po kolei, tylko gdy potrzebujesz dalszej pomocy. Po każdej spróbuj wrócić do samodzielnego rozwiązania.
1. Od czego zacząć?
Porównaj ocenę życia w wierszu z definicją dekadentyzmu, nie sam smutny ton.
2. Gdzie szukać?
Zaznacz wypowiedzi o sensie działania, nadziei i bilansie doświadczeń mówiącego.
3. Jak zbudować odpowiedź?
Rozstrzygnięcie uzasadnij cechą postawy oraz jej przejawem we fragmencie. Wyjaśnij, jak te elementy się łączą.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
- Podmiot liryczny wyraża postawę dekadencką, ponieważ pesymistycznie patrzy na swoje życie.
- Tak. Podmiot liryczny utworu jest nastawiony do wszystkiego pesymistycznie, ma świadomość przegrania swego życia, popełnionych błędów i bezcelowości działań. Eksponuje smutek i poczucie bezsensu. To cechy typowe dla postawy dekadenckiej.
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne rozstrzygnięcie i trafne uzasadnienie.
0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie rozwiązania
Opracowanie redakcyjne
Krok po kroku
Dekadentyzm wiąże się z pesymizmem, zwątpieniem w sens działania i poczuciem życiowej klęski. Podmiot wiersza Langego właśnie w taki sposób ocenia własne doświadczenie.
Odpowiedz „tak” i połącz konkretną cechę wypowiedzi — świadomość przegranej, smutek, poczucie bezcelowości — z definicją tej postawy. Nie wystarczy sama informacja o przygnębieniu; istotne jest zwątpienie w wartość i sens własnego życia.
Na co uważać
Nie utożsamiaj każdej smutnej wypowiedzi z dekadentyzmem; pokaż kryzys sensu i działania.
Warunki pełnej odpowiedzi i punktacja
1 pkt – poprawne rozstrzygnięcie i trafne uzasadnienie. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: POL-2026-MAJ-F2023-Z12-1
Organizator: CKE
Wymagania PP2024: PP:I.1.8
Umiejętności: I.1 Czytanie utworów literackich