Tekst A
Przeczytaj poniższą definicję.
Arkadia – region rolniczy uchodzący w wyobraźni poetów antycznych za przysłowiowy kraj szczęśliwości.
Przypisy i opis źródła
Na podstawie: Słownik kultury antycznej, red. Lidia Winniczuk, Warszawa 1986.
Rozstrzygnij, czy oba środowiska – inteligencja i chłopi – w Weselu Stanisława Wyspiańskiego postrzegają wieś jako arkadię. Uzasadnij odpowiedź.
Rozstrzygnięcie: …
Uzasadnienie: …
Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Odsłaniaj wskazówki po kolei, tylko gdy potrzebujesz dalszej pomocy. Po każdej spróbuj wrócić do samodzielnego rozwiązania.
1. Od czego zacząć?
Arkadyjność oceń oddzielnie w perspektywie inteligencji i chłopów.
2. Gdzie szukać?
Porównaj zachwyt wsią z wypowiedziami o codziennej pracy, obyczaju i pamięci konfliktów.
3. Jak zbudować odpowiedź?
Przyjmij kryterium idealizacji i zastosuj je do obu grup. Uzasadnij ocenę ich wypowiedziami, nie stereotypem całej epoki.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
- Inteligencja postrzega wieś jako arkadię – jej przedstawiciele są zafascynowani wiejskim folklorem, który stanowi dla nich źródło natchnienia, dlatego żenią się z chłopkami i zamieszkują na wsi (Gospodarz, Pan Młody). Natomiast chłopi nie idealizują życia na wsi, wiedzą, że oznacza ono ciężką pracę uzależnioną od cyklów przyrody (Klimina tłumaczy Radczyni, że jesienią nie sieje się zboża).
- Ani inteligencja, która pamięta o rabacji galicyjskiej (rozmowa Gospodarza i Pana Młodego), ani chłopi (oburzenie Panny Młodej na propozycję zdjęcia butów) nie postrzegają wsi jako arkadii. Panna Młoda wie, że tradycji musi przestrzegać, nawet jeśli oznacza to niewygodę.
Zasady oceniania
2 pkt – rozstrzygnięcie oraz uzasadnienie z odwołaniem do postrzegania wsi przez inteligencję ORAZ do postrzegania wsi przez chłopów.
1 pkt – rozstrzygnięcie oraz uzasadnienie z odwołaniem do postrzegania wsi przez inteligencję ALBO do postrzegania wsi przez chłopów.
0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie rozwiązania
Opracowanie redakcyjne
Krok po kroku
Arkadia oznacza idealizowaną przestrzeń szczęścia, harmonii i bezpieczeństwa. Oceń osobno obraz wsi w oczach inteligencji i chłopów.
Najprostsze uzasadnienie odpowiedzi przeczącej: Pan Młody idealizuje folklor i życie wiejskie, natomiast chłopi znają ciężką pracę oraz wymagania obyczaju. Klimina demaskuje niewiedzę Radczyni o rolnictwie.
Klucz dopuszcza też wskazanie, że żadne środowisko nie idealizuje wsi bezwarunkowo: inteligencja pamięta rabację, a chłopi odczuwają ciężar tradycji. W obu wariantach trzeba uzasadnić ocenę dla obu grup, bez sprowadzania ich do jednego stereotypu.
Na co uważać
Sama definicja arkadii nie rozstrzyga, jak postrzegają wieś bohaterowie dramatu.
Warunki pełnej odpowiedzi i punktacja
2 pkt – rozstrzygnięcie oraz uzasadnienie z odwołaniem do postrzegania wsi przez inteligencję ORAZ do postrzegania wsi przez chłopów. 1 pkt – rozstrzygnięcie oraz uzasadnienie z odwołaniem do postrzegania wsi przez inteligencję ALBO do postrzegania wsi przez chłopów. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: POL-2026-CZERWIEC-F2023-Z12
Organizator: CKE
Wymagania PP2024: PP:I.1.7 | PP:I.1.8 | PP:I.1.13 | PP:I.2.1
Epoki: Młoda Polska
Autorzy: Stanisław Wyspiański
Utwory: Chłopi | Wesele
Motywy: społeczeństwo
Umiejętności: I.1 Czytanie utworów literackich | I.2 Odbiór tekstów kultury