Zadanie 16 — sierpień 2026 — Formuła 2023

Formuła 2023podstawowyTest historycznoliteracki2 pkt
Materiał graficzny — powiększ po otwarciu
Materiał do zadania

Zapoznaj się z poniższym plakatem. Materiał własny CKE. Na plakacie za pomocą różnych elementów graficznych przedstawiono interpretację utworu Tango Sławomira Mrożka. Wybierz dwa elementy graficzne i wyjaśnij ich sens w kontekście problematyki tego dramatu.

Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Odsłaniaj wskazówki po kolei, tylko gdy potrzebujesz dalszej pomocy. Po każdej spróbuj wrócić do samodzielnego rozwiązania.

1. Od czego zacząć?

Wybierz dwa szczegóły plakatu i potraktuj je jako znaki problemów dramatu, nie ozdoby.

2. Gdzie szukać?

Przyjrzyj się relacji między ręką, postaciami i domem. Kto w Tangu próbuje wpływać na innych?

3. Jak zbudować odpowiedź?

Każdy element połącz z własnym znaczeniem oraz sytuacją z dramatu. Sprawdź, czy dwie interpretacje tworzą spójne odczytanie plakatu.

Pokaż odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

  • Karta do gry – jako karta o wysokiej wartości symbolizuje paradoksalne zwycięstwo jednostki prymitywnej, czyli Edka, który pokonał Artura i podporządkował sobie domowników.
  • Czerwona ręka to symbol przejęcia władzy wskutek rozlewu krwi – Edek splamił rękę krwią Artura. Zwycięstwo Edka zapowiada rządzenie z użyciem siły fizycznej. Jest to również nawiązanie do rzeczywistości PRL-u, kiedy komuniści (z którymi wiąże się czerwień) rządzili twardą ręką.
  • Ręka pociągająca za sznurki – może oznaczać nieudaną próbę przywrócenia przez Artura porządku w rodzinie. Bohater sterował domownikami wbrew ich woli, próbował zapanować nad nimi z pomocą silnej jednostki, jaką był Edek, co skończyło się dla Artura tragicznie. To pokazuje, że agresja jest siłą niszczącą.
  • Ręka sterująca marionetkami – gbur i prostak przejął kontrolę nad słabszymi, bardziej wrażliwymi i inteligentnymi jednostkami i on będzie nimi sterował jak marionetkami – w finale dramatu jemu się wszyscy podporządkowują.
  • Czarny dom – może symbolizować moralną degrengoladę w rodzinie Stomila: brak wartości i odrzucenie tradycji prowadzą do anarchii, a ostatecznie – do upadku rodziny.
  • Dach oderwany od domu to symbol zagrożonego bezpieczeństwa rodziny ze strony kogoś obcego (w tym przypadku Edka), kto dla własnych celów chce ją zniszczyć i wprowadzić rządy dyktatorskie.

Zasady oceniania

2 pkt – poprawne wyjaśnienie sensu dwóch elementów graficznych w kontekście problematyki dramatu Tango.

1 pkt – poprawne wyjaśnienie sensu jednego elementu graficznego w kontekście problematyki dramatu Tango.

0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie rozwiązania

Opracowanie redakcyjne

Krok po kroku

  1. Odczytaj plakat jako interpretację konfliktu o władzę i formę w „Tangu”. Każdy z dwóch elementów musi otrzymać własne objaśnienie związane z konkretną sytuacją dramatu.

  2. Ręka kierująca marionetkami może symbolizować podporządkowanie domowników przez Edka po zabiciu Artura; sugeruje władzę opartą na sile, która odbiera innym samodzielność. Czerwień ręki łączy tę władzę z przemocą i przelaną krwią.

  3. Alternatywnie możesz wybrać kartę o wysokiej wartości jako znak zwycięstwa prymitywnego Edka albo naruszony dom jako obraz rozpadu porządku i bezpieczeństwa rodziny. Zachowaj spójną interpretację: zauważony szczegół → znaczenie → potwierdzenie w dramacie.

Na co uważać

„Czerwień oznacza krew” bez wskazania zbrodni i jej znaczenia dla przejęcia władzy jest zbyt ogólne.

Warunki pełnej odpowiedzi i punktacja

2 pkt – poprawne wyjaśnienie sensu dwóch elementów graficznych w kontekście problematyki dramatu Tango. 1 pkt – poprawne wyjaśnienie sensu jednego elementu graficznego w kontekście problematyki dramatu Tango. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: POL-2026-SIERPIEN-F2023-Z16

Organizator: CKE

Wymagania PP2024: PP:I.1.7 | PP:I.1.8 | PP:I.2.5

Epoki: literatura po 1945

Autorzy: Sławomir Mrożek

Utwory: Tango

Umiejętności: I.1 Czytanie utworów literackich | I.2 Odbiór tekstów kultury

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania