Materiał źródłowy do zadania
CKE — Materiał do zadania 23 · maj 2026 · Formuła 2023
Transkrypcja tekstu (rysunki i układ w oryginale powyżej)
Podstawową niszę ekologiczną gatunku można przedstawić na wielowymiarowym wykresie,
w którym wymiarami są różne czynniki środowiska.
Na poniższym wykresie przedstawiono śmiertelność samic krewetki piaskowej (Crangon
septemspinosa) w różnych temperaturach i przy różnym stopniu zasolenia. Krewetka
piaskowa występuje u zachodnich wybrzeży Oceanu Atlantyckiego, od Nowej Fundlandii
do Florydy.
100 % śmiertelności
50 % śmiertelności
25
temperatura, °C
20
zerowa
śmiertelność
15
10
5
45
0
5
10
15
20
25
30
35
40
zasolenie, ‰
Na podstawie: M. Begon i C.R. Townsend, Ecology: From Individuals to Ecosystems, Hoboken 2021.
w którym wymiarami są różne czynniki środowiska.
Na poniższym wykresie przedstawiono śmiertelność samic krewetki piaskowej (Crangon
septemspinosa) w różnych temperaturach i przy różnym stopniu zasolenia. Krewetka
piaskowa występuje u zachodnich wybrzeży Oceanu Atlantyckiego, od Nowej Fundlandii
do Florydy.
100 % śmiertelności
50 % śmiertelności
25
temperatura, °C
20
zerowa
śmiertelność
15
10
5
45
0
5
10
15
20
25
30
35
40
zasolenie, ‰
Na podstawie: M. Begon i C.R. Townsend, Ecology: From Individuals to Ecosystems, Hoboken 2021.
Autor i źródło materiału
https://arkusze.pl/maturalne/biologia-2026-maj-matura-rozszerzona.pdf
Oficjalny arkusz egzaminacyjny CKE; pochodzenie i cytowane źródła widoczne w oryginale.
Transkrypcja tekstu (rysunki i układ w oryginale powyżej)
23.2.
Oceń prawdziwość stwierdzenia: Podstawowa nisza ekologiczna krewetki piaskowej
0–1
to zachodnie wybrzeża Oceanu Atlantyckiego. Wpisz odpowiedź wybraną spośród
podanych w nawiasie. Odpowiedź uzasadnij, odnosząc się do definicji podstawowej
niszy ekologicznej.
Ocena stwierdzenia (prawda / fałsz): ................................
Uzasadnienie: .........................................................................................................................
................................................................................................................................................
................................................................................................................................................
................................................................................................................................................
Oceń prawdziwość stwierdzenia: Podstawowa nisza ekologiczna krewetki piaskowej
0–1
to zachodnie wybrzeża Oceanu Atlantyckiego. Wpisz odpowiedź wybraną spośród
podanych w nawiasie. Odpowiedź uzasadnij, odnosząc się do definicji podstawowej
niszy ekologicznej.
Ocena stwierdzenia (prawda / fałsz): ................................
Uzasadnienie: .........................................................................................................................
................................................................................................................................................
................................................................................................................................................
................................................................................................................................................
Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Transkrypcja tekstu (rysunki i układ w oryginale powyżej)
Zasady oceniania
1 pkt – poprawna ocena stwierdzenia (że jest fałszywe), wraz z poprawnym uzasadnieniem,
odnoszącym się do tego, że nisza podstawowa to zbiór wymagań środowiskowych,
a nie – zasięg geograficzny.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
Ocena stwierdzenia
fałsz
Przykładowe uzasadnienie
Podstawowa nisza ekologiczna to zbiór warunków środowiskowych, które są potrzebne,
aby organizm mógł żyć i rozwijać się, a nie – konkretne miejsce, w którym występują
przedstawiciele gatunku, jak w podanym zdaniu.
Uwaga:
Nie uznaje się odpowiedzi, w których zasięg geograficzny gatunku jest mylony z jego
siedliskiem, np. „Rozstrzygnięcie: fałsz; Uzasadnienie: Podstawowa nisza ekologiczna to
zakres warunków środowiskowych umożliwiających przeżycie gatunku, a w zdaniu opisano
siedlisko krewetki”, lub z niszą zrealizowaną, np. „Rozstrzygnięcie: fałsz; Uzasadnienie:
Ocean Atlantycki to nisza zrealizowana, którą gatunek zajmuje w warunkach konkurencji
z innymi gatunkami, a nisza podstawowa to teoretyczna przestrzeń korzystnych warunków
środowiskowych”.
1 pkt – poprawna ocena stwierdzenia (że jest fałszywe), wraz z poprawnym uzasadnieniem,
odnoszącym się do tego, że nisza podstawowa to zbiór wymagań środowiskowych,
a nie – zasięg geograficzny.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
Ocena stwierdzenia
fałsz
Przykładowe uzasadnienie
Podstawowa nisza ekologiczna to zbiór warunków środowiskowych, które są potrzebne,
aby organizm mógł żyć i rozwijać się, a nie – konkretne miejsce, w którym występują
przedstawiciele gatunku, jak w podanym zdaniu.
Uwaga:
Nie uznaje się odpowiedzi, w których zasięg geograficzny gatunku jest mylony z jego
siedliskiem, np. „Rozstrzygnięcie: fałsz; Uzasadnienie: Podstawowa nisza ekologiczna to
zakres warunków środowiskowych umożliwiających przeżycie gatunku, a w zdaniu opisano
siedlisko krewetki”, lub z niszą zrealizowaną, np. „Rozstrzygnięcie: fałsz; Uzasadnienie:
Ocean Atlantycki to nisza zrealizowana, którą gatunek zajmuje w warunkach konkurencji
z innymi gatunkami, a nisza podstawowa to teoretyczna przestrzeń korzystnych warunków
środowiskowych”.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: BIO-2026-MAJ-F2023-Z23-2
Organizator: CKE
Wymagania PP2024: PR:XVII.1.2 | PR:XVIII.2 | PR:OG.IV.1
Działy: Ekologia | Różnorodność biologiczna, jej zagrożenia i ochrona. Uczeń:
Procesy: ekspresja genów
Zagadnienia: Ekologia organizmów
Umiejętności: Rozumowanie i zastosowanie nabytej wiedzy do rozwiązywania problemów biologicznych