Materiał źródłowy do zadania
CKE — Materiał do zadania 19 · czerwiec 2025 · Formuła 2023

Transkrypcja tekstu (rysunki i układ w oryginale powyżej)
•
czarna – warunkowana przez dominujący allel B
•
czekoladowa – warunkowana przez recesywny allel b.
Dodatkowo u owczarków australijskich może:
•
występować marmurkowanie, polegające na obecności cętkowanych łat
na jednolitym tle – warunkowane przez dominujący allel M albo
występować umaszczenie jednolite – warunkowane przez recesywny allel m
•
występować podpalanie, czyli obecność w niektórych miejscach wstawek
rudobrunatnej sierści – warunkowane przez dominujący allel A albo
nie występować podpalanie – co jest warunkowane recesywnym allelem a.
Loci trzech genów warunkujących umaszczenie leżą na trzech różnych autosomach.
Na poniższych zdjęciach A–F przedstawiono sześć przykładowych umaszczeń owczarków
australijskich.
A. czekoladowe jednolite
B. czekoladowe jednolite
C. czekoladowe marmurkowe
bez podpaleń
z podpaleniami
z podpaleniami
D. czarne marmurkowe
E. czarne jednolite
F. czarne marmurkowe
bez podpaleń
z podpaleniami
z podpaleniami
Na podstawie: Australian Shepherd Health & Genetics Institute, Canine Coat Color Genetics, 2024.
Fotografie: A. – M. King; B. – R. Esmati; C. – Naivashu; D. – thehappypuppysite.com;
E. – Kelebdil. Hodowla psów rasowych FCI (kelebdil.weebly.com); F. – S. Crowder.
Autor i źródło materiału
https://arkusze.pl/maturalne/biologia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona.pdf
Oficjalny arkusz egzaminacyjny CKE; pochodzenie i cytowane źródła widoczne w oryginale.

Transkrypcja tekstu (rysunki i układ w oryginale powyżej)
jednolitym samcem. Każdy z owczarków był heterozygotą w jednym z dwóch loci
warunkujących wygląd sierści: B albo M.
Podaj genotypy osobników rodzicielskich z uwzględnieniem genów B oraz M. Wykonaj
krzyżówkę genetyczną i na jej podstawie określ prawdopodobieństwo, że urodzone
szczenię będzie czekoladowe marmurkowe. Zastosuj oznaczenia alleli podane we
wprowadzeniu do zadania.
Genotyp samicy: ...........................
Genotyp samca: ...........................
Krzyżówka genetyczna:
Prawdopodobieństwo, że szczenię będzie czekoladowe marmurkowe: .............. %
Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Transkrypcja tekstu (rysunki i układ w oryginale powyżej)
3 pkt – za poprawne zapisanie genotypów rodziców ORAZ za poprawne zapisanie
krzyżówki, ORAZ za właściwe określenie prawdopodobieństwa.
2 pkt – za poprawne zapisanie genotypów rodziców ORAZ za poprawne zapisanie
krzyżówki.
1 pkt – za poprawne zapisanie genotypów rodziców.
0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.
Rozwiązanie
Genotyp samicy: bbMm Genotyp samca: Bbmm
Krzyżówka:
bM
bm
Bm
BbMm Bbmm
bm
bbMm bbmm
Prawdopodobieństwo urodzenia marmurkowego czekoladowego szczenięcia: 25%.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: BIO-2025-CZERWIEC-F2023-Z19-2
Organizator: CKE
Wymagania PP2024: PR:XIV.1.1 | PR:XIV.1.2 | PR:OG.IV.1
Działy: Genetyka klasyczna
Organizmy: zwierzęta
Procesy: ekspresja genów | dziedziczenie
Zagadnienia: Dziedziczenie cech
Umiejętności: Rozumowanie i zastosowanie nabytej wiedzy do rozwiązywania problemów biologicznych