Materiał źródłowy do zadania
CKE — Materiał do zadania 12 · maj 2025 · Formuła 2023
Transkrypcja tekstu (rysunki i układ w oryginale powyżej)
Na poniższym schemacie przedstawiono regulację transportu glukozy przez insulinę
w komórce mięśnia szkieletowego i w komórce wątroby, ograniczającą wahania poziomu
glukozy we krwi.
GŁÓD
SYTOŚĆ
II
I
płyn zewnątrzkomórkowy
komórka mięśnia szkieletowego
glukoza
glukoza (niski poziom)
(wysoki poziom)
insulina
receptor dla insuliny
w spoczynku
transport do błony
pęcherzyk
kaskada
wydzielniczy
sygnałowa
GLUT4
GLUT4
III
IV
glukoza
płyn zewnątrzkomórkowy
(wysoki poziom)
glukoza
insulina
(niski poziom)
GLUT2
komórka wątroby
GLUT2
glukoza
(niski poziom)
glukoza
(wysoki poziom)
kaskada
sygnałowa
glukozo-6-fosforan
rozkład glikogenu
glukoneogeneza
W komórkach mięśni szkieletowych w spoczynku transportery glukozy GLUT4 są w okresie
głodu (I) wycofywane z błony komórkowej, a następnie magazynowane w pęcherzykach
w cytoplazmie. Z kolei w okresie sytości (II) transportery GLUT4 są pod wpływem insuliny
kierowane do błony komórkowej.
W komórkach wątroby transport glukozy zachodzi z udziałem transporterów GLUT2, których
aktywność zmienia się w zależności od okresu głodu (III) lub sytości (IV). Insulina bierze
udział w regulacji transportu glukozy przez transportery GLUT2.
Na podstawie: D.U. Silverthorn, Fizjologia człowieka. Zintegrowane podejście, Warszawa 2018.
w komórce mięśnia szkieletowego i w komórce wątroby, ograniczającą wahania poziomu
glukozy we krwi.
GŁÓD
SYTOŚĆ
II
I
płyn zewnątrzkomórkowy
komórka mięśnia szkieletowego
glukoza
glukoza (niski poziom)
(wysoki poziom)
insulina
receptor dla insuliny
w spoczynku
transport do błony
pęcherzyk
kaskada
wydzielniczy
sygnałowa
GLUT4
GLUT4
III
IV
glukoza
płyn zewnątrzkomórkowy
(wysoki poziom)
glukoza
insulina
(niski poziom)
GLUT2
komórka wątroby
GLUT2
glukoza
(niski poziom)
glukoza
(wysoki poziom)
kaskada
sygnałowa
glukozo-6-fosforan
rozkład glikogenu
glukoneogeneza
W komórkach mięśni szkieletowych w spoczynku transportery glukozy GLUT4 są w okresie
głodu (I) wycofywane z błony komórkowej, a następnie magazynowane w pęcherzykach
w cytoplazmie. Z kolei w okresie sytości (II) transportery GLUT4 są pod wpływem insuliny
kierowane do błony komórkowej.
W komórkach wątroby transport glukozy zachodzi z udziałem transporterów GLUT2, których
aktywność zmienia się w zależności od okresu głodu (III) lub sytości (IV). Insulina bierze
udział w regulacji transportu glukozy przez transportery GLUT2.
Na podstawie: D.U. Silverthorn, Fizjologia człowieka. Zintegrowane podejście, Warszawa 2018.
Autor i źródło materiału
https://arkusze.pl/maturalne/biologia-2025-maj-matura-rozszerzona.pdf
Oficjalny arkusz egzaminacyjny CKE; pochodzenie i cytowane źródła widoczne w oryginale.
Transkrypcja tekstu (rysunki i układ w oryginale powyżej)
12.3.
Przedstaw znaczenie obecności transporterów glukozy GLUT2 w błonie komórkowej
0–1
komórek wątroby dla ograniczenia spadku poziomu glukozy we krwi w okresie głodu.
................................................................................................................................................
................................................................................................................................................
................................................................................................................................................
Przedstaw znaczenie obecności transporterów glukozy GLUT2 w błonie komórkowej
0–1
komórek wątroby dla ograniczenia spadku poziomu glukozy we krwi w okresie głodu.
................................................................................................................................................
................................................................................................................................................
................................................................................................................................................
Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Transkrypcja tekstu (rysunki i układ w oryginale powyżej)
Zasady oceniania
1 pkt – za poprawne przedstawienie znaczenia transporterów glukozy GLUT2 w błonie
komórkowej komórek wątroby, uwzględniające umożliwienie dyfuzji glukozy przez
błonę komórkową.
0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.
Przykładowe odpowiedzi
•
Dzięki obecności transporterów GLUT2 w błonie komórkowej hepatocytów możliwe
w okresie głodu staje się transportowanie glukozy do krwi.
•
Glukoza jest polarna i nie przechodzi przez błonę komórkową, co umożliwia białko
GLUT2.
•
Glukoza jest transportowana na zewnątrz komórek wątroby przez GLUT2.
•
Transportery GLUT2 zapewniają transport glukozy do płynu zewnątrzkomórkowego.
•
Umożliwiają sprawną dyfuzję glukozy przez błonę komórkową hepatocytu.
1 pkt – za poprawne przedstawienie znaczenia transporterów glukozy GLUT2 w błonie
komórkowej komórek wątroby, uwzględniające umożliwienie dyfuzji glukozy przez
błonę komórkową.
0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.
Przykładowe odpowiedzi
•
Dzięki obecności transporterów GLUT2 w błonie komórkowej hepatocytów możliwe
w okresie głodu staje się transportowanie glukozy do krwi.
•
Glukoza jest polarna i nie przechodzi przez błonę komórkową, co umożliwia białko
GLUT2.
•
Glukoza jest transportowana na zewnątrz komórek wątroby przez GLUT2.
•
Transportery GLUT2 zapewniają transport glukozy do płynu zewnątrzkomórkowego.
•
Umożliwiają sprawną dyfuzję glukozy przez błonę komórkową hepatocytu.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: BIO-2025-MAJ-F2023-Z12-3
Organizator: CKE
Wymagania PP2024: PR:XI.1.6 | PR:XI.2.1.i | PR:OG.IV.1
Działy: Funkcjonowanie zwierząt
Organizmy: człowiek | zwierzęta
Procesy: ekspresja genów | transport przez błony | homeostaza
Zagadnienia: Podstawowe zasady budowy i funkcjonowania organizmu zwierzęcego | Odżywianie się
Umiejętności: Rozumowanie i zastosowanie nabytej wiedzy do rozwiązywania problemów biologicznych