Materiał źródłowy do zadania
CKE — Materiał do zadania 14 · czerwiec 2025 · Formuła 2023

Transkrypcja tekstu (rysunki i układ w oryginale powyżej)
prątkami gruźlicy najczęściej dochodzi drogą kropelkową. Jedna czwarta ludzkości – około
dwóch miliardów osób – jest zakażona prątkiem gruźlicy. U większości z tych osób mamy do
czynienia z zakażeniem uśpionym – nie ma objawów choroby i nie dochodzi do zakażenia
kolejnych osób. U 5%–15% osób z zakażeniem uśpionym dojdzie jednak w przyszłości do
rozwoju choroby. Prawdopodobieństwo rozwoju gruźlicy u osób chorych na AIDS znacznie
wzrasta. Rocznie na gruźlicę umiera 1,5 miliona osób na świecie.
Leczenie gruźlicy polega na podawaniu co najmniej dwóch leków jednocześnie: rifampicyny
i izoniazydu. Podawanie tylko jednego leku prowadzi początkowo do prawie całkowitego
wyleczenia choroby, ale po pewnym czasie dochodzi do jej nawrotu, mimo ciągłego
podawania leku.
Na podstawie: www.igichp.edu.pl;
K. Kruczak i E. Niżankowska-Mogilnicka, Gruźlica wielolekooporna – współczesne problemy,
„Pneumonologia i Alergologia Polska” 77(3), 2009;
E. Rowińska-Zakrzewska, Gruźlica i HIV na świecie, w Europie i w Polsce,
„Pneumonologia i Alergologia Polska” 81(6), 2013.
Autor i źródło materiału
https://arkusze.pl/maturalne/biologia-2025-czerwiec-matura-rozszerzona.pdf
Oficjalny arkusz egzaminacyjny CKE; pochodzenie i cytowane źródła widoczne w oryginale.

Transkrypcja tekstu (rysunki i układ w oryginale powyżej)
w przypadku dotychczas uśpionego zakażenia prątkiem gruźlicy.
................................................................................................................................................
................................................................................................................................................
................................................................................................................................................
................................................................................................................................................
................................................................................................................................................
Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Transkrypcja tekstu (rysunki i układ w oryginale powyżej)
Zasady oceniania
1 pkt – za poprawne wyjaśnienie, uwzględniające zaburzenie funkcjonowania układu
odpornościowego na skutek rozwinięcia się AIDS, co sprzyja rozwojowi gruźlicy
u osób, które jednocześnie są zakażone prątkami gruźlicy.
0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.
Przykładowe odpowiedzi
•
AIDS to choroba doprowadzająca organizm człowieka do głębokiego deficytu odporności,
stąd organizm takiego człowieka ma trudności w zwalczaniu prątków gruźlicy, które
wywołują groźną infekcję.
•
Zespół niedoboru odporności to choroba upośledzająca komórki układu
odpornościowego (limfocyty Th, makrofagi, monocyty, komórki dendrytyczne), które są
niezbędne do walki z bakteriami powodującymi gruźlicę.
•
Osoby chore na AIDS mają znacznie osłabiony układ odpornościowy, który staje się
nieskuteczny w zwalczaniu prątków gruźlicy.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: BIO-2025-CZERWIEC-F2023-Z14-1
Organizator: CKE
Wymagania PP2024: PR:XI.2.2.g | PR:OG.IV.1
Działy: Funkcjonowanie zwierząt
Organizmy: człowiek | bakterie | zwierzęta
Procesy: ekspresja genów
Zagadnienia: Odporność
Umiejętności: Rozumowanie i zastosowanie nabytej wiedzy do rozwiązywania problemów biologicznych