Tekst A
Fragment 1.
Evviva l’arte1! Duma naszym bogiem,
sława nam słońcem, nam, królom bez ziemi,
możemy z głodu skonać gdzieś pod progiem,
ale jak orły z skrzydły złamanemi –
więc naprzód! Cóż jest prócz sławy co warte?
evviva l’arte!
Fragment 2.
Cóż więc jest? Co zostało nam, co wszystko wiemy,
dla których żadna z dawnych wiar już nie wystarcza?
Jakaż jest przeciw włóczni złego twoja tarcza,
człowiecze z końca wieku?... Głowę zwiesił niemy.
Fragment 3.
Taki tam spokój... Na gór zbocza
światła się zlewa mgła przezrocza,
na senną zieleń gór.
Szumiący z dala wśród kamieni
w słońcu się potok skrzy i mieni
w srebrno-tęczowy sznur.
Przypisy i opis źródła
- Evviva l’arte! (wł.) – Niech żyje sztuka!
Kazimierz Przerwa-Tetmajer, Wybór poezji, Wrocław 1991.
W którym z przytoczonych fragmentów tekstów – 1., 2. czy 3. – podmiot liryczny przyjmuje postawę dekadencką? Na podstawie tego fragmentu wyjaśnij, na czym ta postawa polega. Numer fragmentu: …
Wyjaśnienie: …
Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Odsłaniaj wskazówki po kolei, tylko gdy potrzebujesz dalszej pomocy. Po każdej spróbuj wrócić do samodzielnego rozwiązania.
1. Od czego zacząć?
Postawę rozpoznaj po stosunku do przyszłości, wartości i możliwości działania.
2. Gdzie szukać?
Porównaj, gdzie mówiący znajduje oparcie i jak reaguje na pytanie o obronę przed złem.
3. Jak zbudować odpowiedź?
Wskaż fragment i wyjaśnij cechę dekadencką na podstawie jego słów. Sam melancholijny krajobraz nie przesądza o takiej postawie.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Numer fragmentu: 2.
Przykładowe wyjaśnienie ocenione na 1 punkt Postawa dekadencka polega na odczuwaniu lęku przed przyszłością. Cechuje ją pesymizm i poczucie niemocy. Taką postawę wyraża podmiot liryczny, mówiąc, że człowiek z końca wieku nie potrafi obronić się przed złem.
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne wskazanie fragmentu wraz z uzasadnieniem.
0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie rozwiązania
Opracowanie redakcyjne
Dlaczego tak, dlaczego nie?
| Wariant / rozstrzygnięcie | Uzasadnienie |
|---|---|
| Fragment 1 — nie wybieraj | Mówiący afirmuje dumę artysty i wartość sztuki nawet mimo biedy. To postawa dająca oparcie, nie bezradne milczenie wobec zła. |
| Fragment 2 — wybierz | Brak wystarczającej wiary i niemożność wskazania „tarczy” wyrażają pesymizm, lęk i niemoc człowieka końca wieku. To cechy dekadentyzmu. |
| Fragment 3 — nie wybieraj | Fragment koncentruje się na spokojnym, zmysłowym pejzażu. Sam opis przyrody nie dowodzi dekadenckiej bezsilności. |
Na co uważać
Po wpisaniu numeru 2 wyjaśnij postawę. Sam wybór fragmentu nie wystarcza.
Warunki pełnej odpowiedzi i punktacja
1 pkt – poprawne wskazanie fragmentu wraz z uzasadnieniem. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: POL-2022-GRUDZIEN-F2023-Z12
Organizator: CKE
Wymagania PP2024: PP:I.1.8 | PP:I.1.13
Wymagania historyczne: I.1.9 rozpoznaje tematykę i problematykę poznanych tekstów […]; I.1.14 przedstawia propozycję interpretacji utworu […].
Autorzy: Kazimierz Przerwa-Tetmajer
Umiejętności: I.1 Czytanie utworów literackich