Tekst A
7 1 Czyż nie do bojowania1 podobny byt człowieka?
Czy nie pędzi on dni jak najemnik?
2 Jak niewolnik, co wzdycha do cienia,
jak robotnik, co czeka zapłaty2.
3 Zyskałem miesiące męczarni,
przeznaczono mi noce udręki.
4 Położę się, mówiąc do siebie:
Kiedyż zaświta i wstanę?
Lecz noc wiecznością się staje
i boleść mną targa do zmroku.
Przypisy i opis źródła
Księga Hioba, [w:] Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu, Poznań 1989. 1 Przymusowa służba wojskowa była obrazem życia trudnego. 2 Robotnicy otrzymywali zapłatę codziennie wieczorem.
Tekst B
Sonet IIII.
O wojnie naszej, którą wiedziemy z szatanem, światem i ciałem
Pokój – szczęśliwość, ale bojowanie
Byt nasz podniebny3. On srogi ciemności
Hetman i świata łakome4 marności
O nasze pilno5 czynią zepsowanie.
Nie dosyć na tym, o nasz możny Panie!
Ten nasz dom – ciało, dla zbiegłych lubości6
Niebacznie zajźrząc7 duchowi zwierzchności,
Upaść na wieki żądać nie przestanie.
Cóż będę czynił w tak straszliwym boju,
Wątły, niebaczny, rozdwojony w sobie?
Królu powszechny, prawdziwy pokoju,
Zbawienia mego jest nadzieja w Tobie!
Ty mnie przy sobie postaw, a przezpiecznie8
Będę wojował i wygram statecznie!
Przypisy i opis źródła
- Podniebny – tu: dziejący się pod niebem, a więc na ziemi.
- Łakome – pożądane.
- Pilno – usilnie.
- Zbiegłe lubości – przemijające przyjemności.
- Zajźrząc – zazdroszcząc.
- Przezpiecznie – bezpiecznie.
Mikołaj Sęp-Szarzyński, Sonet IIII. O wojnie naszej, którą wiedziemy z szatanem, światem i ciałem, [w:] tegoż, Rytmy abo wiersze polskie oraz cykl erotyków, Wrocław 1973.
Wypisz z tekstu Mikołaja Sępa-Szarzyńskiego dwie peryfrazy. Określ, kogo dotyczy każda z nich.
1) …
2) …
Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Odsłaniaj wskazówki po kolei, tylko gdy potrzebujesz dalszej pomocy. Po każdej spróbuj wrócić do samodzielnego rozwiązania.
1. Od czego zacząć?
Peryfraza zastępuje nazwę postaci rozbudowanym określeniem. Szukaj dwóch takich zastępstw.
2. Gdzie szukać?
Zaznacz tytuły i określenia związane ze stronami duchowej walki w sonecie.
3. Jak zbudować odpowiedź?
Wypisz dwa dokładne sformułowania i przy każdym nazwij adresata. Samo podanie imion bez cytatów nie wystarczy.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
1) „srogi ciemności Hetman” – szatan/diabeł
2) „Królu powszechny, prawdziwy pokoju” – Bóg
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne podanie dwóch peryfraz i trafne określenie, kogo dotyczą.
0 pkt – podanie jednej odpowiedzi albo odpowiedź niepoprawna, albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie rozwiązania
Opracowanie redakcyjne
Krok po kroku
Pierwsza peryfraza to „srogi ciemności Hetman” — oznacza szatana, przywódcę sił zagrażających człowiekowi. Rozbudowane określenie zastępuje jego zwykłą nazwę.
Druga to „Królu powszechny, prawdziwy pokoju” — odnosi się do Boga. Przeciwstawienie obu omówień porządkuje świat duchowej walki. Wpisz dwa cytaty i przy każdym nazwij właściwą postać.
Na co uważać
Nie wystarczy wypisać dwóch imion. Polecenie wymaga także sformułowań, które je zastępują.
Warunki pełnej odpowiedzi i punktacja
1 pkt – poprawne podanie dwóch peryfraz i trafne określenie, kogo dotyczą. 0 pkt – podanie jednej odpowiedzi albo odpowiedź niepoprawna, albo brak odpowiedzi.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: POL-2022-GRUDZIEN-F2023-Z8-2
Organizator: CKE
Wymagania PP2024: PP:I.1.4
Wymagania historyczne: I.1.4 rozpoznaje w tekście literackim środki wyrazu artystycznego poznane w szkole podstawowej oraz środki znaczeniowe: peryfrazę […]; określa ich funkcje.
Epoki: starożytność
Autorzy: Mikołaj Sęp Szarzyński
Utwory: Księga Hioba
Umiejętności: I.1 Czytanie utworów literackich