Tekst A
7 1 Czyż nie do bojowania1 podobny byt człowieka?
Czy nie pędzi on dni jak najemnik?
2 Jak niewolnik, co wzdycha do cienia,
jak robotnik, co czeka zapłaty2.
3 Zyskałem miesiące męczarni,
przeznaczono mi noce udręki.
4 Położę się, mówiąc do siebie:
Kiedyż zaświta i wstanę?
Lecz noc wiecznością się staje
i boleść mną targa do zmroku.
Przypisy i opis źródła
Księga Hioba, [w:] Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu, Poznań 1989. 1 Przymusowa służba wojskowa była obrazem życia trudnego. 2 Robotnicy otrzymywali zapłatę codziennie wieczorem.
Tekst B
Sonet IIII.
O wojnie naszej, którą wiedziemy z szatanem, światem i ciałem
Pokój – szczęśliwość, ale bojowanie
Byt nasz podniebny3. On srogi ciemności
Hetman i świata łakome4 marności
O nasze pilno5 czynią zepsowanie.
Nie dosyć na tym, o nasz możny Panie!
Ten nasz dom – ciało, dla zbiegłych lubości6
Niebacznie zajźrząc7 duchowi zwierzchności,
Upaść na wieki żądać nie przestanie.
Cóż będę czynił w tak straszliwym boju,
Wątły, niebaczny, rozdwojony w sobie?
Królu powszechny, prawdziwy pokoju,
Zbawienia mego jest nadzieja w Tobie!
Ty mnie przy sobie postaw, a przezpiecznie8
Będę wojował i wygram statecznie!
Przypisy i opis źródła
- Podniebny – tu: dziejący się pod niebem, a więc na ziemi.
- Łakome – pożądane.
- Pilno – usilnie.
- Zbiegłe lubości – przemijające przyjemności.
- Zajźrząc – zazdroszcząc.
- Przezpiecznie – bezpiecznie.
Mikołaj Sęp-Szarzyński, Sonet IIII. O wojnie naszej, którą wiedziemy z szatanem, światem i ciałem, [w:] tegoż, Rytmy abo wiersze polskie oraz cykl erotyków, Wrocław 1973.
Czy koncepcja ludzkiego losu ukazana we fragmencie Księgi Hioba oraz w wierszu Mikołaja Sępa-Szarzyńskiego jest podobna? Uzasadnij odpowiedź, odwołując się do obu przytoczonych tekstów.
Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Odsłaniaj wskazówki po kolei, tylko gdy potrzebujesz dalszej pomocy. Po każdej spróbuj wrócić do samodzielnego rozwiązania.
1. Od czego zacząć?
Możesz porównywać wspólną zasadę życia albo konkretny rodzaj zmagania. Ustal kryterium.
2. Gdzie szukać?
Sprawdź źródła trudności w księdze biblijnej i przeciwników człowieka w sonecie.
3. Jak zbudować odpowiedź?
Rozstrzygnięcie uzasadnij oboma tekstami na tej samej płaszczyźnie. Nie mieszaj fizycznego cierpienia z moralnym wyborem bez objaśnienia.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
- Tak. Zarówno w Księdze Hioba, jak i w wierszu Sępa-Szarzyńskiego życie ludzkie porównane jest do wiecznego bojowania.
- Nie. W Księdze Hioba mowa o trudzie życia ludzkiego wynikającym z przeciwności losu, okoliczności zewnętrznych, chorób. Z kolei w sonecie Sępa-Szarzyńskiego mowa o duchowej, wewnętrznej walce człowieka i jego wyborach między dobrem a złem.
Zasady oceniania
1 pkt – odpowiedź poprawna, zawierająca stanowisko i uzasadnienie z odwołaniem się do obu utworów.
0 pkt – podanie jednej odpowiedzi albo odpowiedź niepoprawna, albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie rozwiązania
Opracowanie redakcyjne
Krok po kroku
Odpowiedź „tak” można oprzeć na motywie bojowania: w obu utworach życie człowieka jest trudem i nieustannym zmaganiem, a nie spokojnym, wolnym od przeszkód trwaniem.
Odpowiedź „nie” wymaga rozróżnienia rodzaju walki: Księga Hioba akcentuje przeciwności i cierpienie, natomiast sonet — duchowe zmaganie z pokusą i wybór między dobrem a złem. Uzasadnij wybrane kryterium poprzez oba fragmenty.
Na co uważać
Nie ograniczaj się do wspólnej obecności Boga; pytanie dotyczy obrazu ludzkiego losu.
Warunki pełnej odpowiedzi i punktacja
1 pkt – odpowiedź poprawna, zawierająca stanowisko i uzasadnienie z odwołaniem się do obu utworów. 0 pkt – podanie jednej odpowiedzi albo odpowiedź niepoprawna, albo brak odpowiedzi.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: POL-2022-GRUDZIEN-F2023-Z8-1
Organizator: CKE
Wymagania PP2024: PP:I.1.8 | PP:I.1.10 | PP:I.1.12 | PP:I.1.13
Wymagania historyczne: I.1.9 rozpoznaje tematykę i problematykę poznanych tekstów […]; I.1.11 rozumie pojęcie motywu literackiego […]; I.1.13 porównuje utwory literackie lub ich fragmenty, dostrzega kontynuacje i nawiązania w porównywanych utworach, określa cechy wspólne i różne; I.1.14 przedstawia propozycję interpretacji utworu […].
Epoki: starożytność
Autorzy: Mikołaj Sęp Szarzyński
Utwory: Księga Hioba
Umiejętności: I.1 Czytanie utworów literackich