Tekst A
Przeczytaj fragment Tanga Sławomira Mrożka.
Sławomir Mrożek Tango
AKT III
ARTUR
Czy już rozumiecie, jaki jest wniosek ostateczny? Ach, wy nie rozumiecie, wy, cielesne stworzenia, zajęte swoimi gruczołami, drżące o nieśmiertelność swoją. Ale ja rozumiem, ja! Ja jestem waszym odkupicielem, wy, bydło bezmyślne. Ja wznoszę się ponad doczesność, ja ogarniam was wszystkich, bo ja mam mózg, który wyzwolił się od wnętrzności. Ja! […]
STOMIL
Bredzi. Nie zwracajcie na niego uwagi. […]
ARTUR
Trzeba tylko być silnym i zdecydowanym. Ja jestem silny. Spójrzcie na mnie, jam jest koroną waszych marzeń! Wuju, będzie porządek! Ojcze, ty zawsze się buntowałeś, ale twój bunt prowadził tylko do chaosu, aż sam siebie strawił. A spójrz na mnie! Czy władza nie jest także buntem? Buntem w formie porządku, buntem góry przeciwko dołom, wyższości przeciwko niższości? […] Siłą jestem! Znajduję się ponad, wewnątrz i obok wszystkiego. Dziękujcie mi, ja spełniłem waszą młodość. To dla was! A dla siebie też mam coś w podarunku: formę, jaką tylko zechcę, nie jedną, ale tysiąc możliwych, mogę stworzyć i zburzyć, co zechcę. […] Wszystko jest we mnie, tu!
Przypisy i opis źródła
uderza się w pierś. Zebrani patrzą na niego z przerażeniem Sławomir Mrożek, Tango, Kraków 1973.
Jaką postawę – typową dla bohatera romantycznego – przejawia Artur w zacytowanym fragmencie Tanga Sławomira Mrożka? W uzasadnieniu odpowiedzi odnieś się zarówno do postawy Artura, jak i do postawy wybranego bohatera dramatu romantycznego.
Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Odsłaniaj wskazówki po kolei, tylko gdy potrzebujesz dalszej pomocy. Po każdej spróbuj wrócić do samodzielnego rozwiązania.
1. Od czego zacząć?
Wybierz jedną postawę i porównaj ją z bohaterem dramatu romantycznego.
2. Gdzie szukać?
Sprawdź stosunek Artura do domowników, własnej wyjątkowości i misji, którą sobie wyznacza.
3. Jak zbudować odpowiedź?
Nazwij wspólną cechę oraz poprzyj ją zachowaniem obu postaci. Sam fakt, że obaj są młodzi, nie wyjaśnia romantycznego wzorca.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
- Bunt. Artur sprzeciwia się zasadom obowiązującym w jego rodzinnym domu. Podobną postawę przyjmuje Konrad z Dziadów cz. III, który buntuje się przeciwko niesprawiedliwości świata oraz przeciwko Bogu.
- Duma. Artur czuje się lepszy (mądrzejszy i silniejszy) od domowników. Podobną postawę przyjmuje Konrad z Dziadów cz. III – jest przekonany o wspaniałości swojej poezji, nazywa siebie mistrzem.
- Artur wywyższa się ponad innych i kreuje się na zbawcę świata. Podobną postawę przyjmuje Konrad z Dziadów cz. III. Jest gotów cierpieć za ojczyznę i jest przekonany, że wie, co jest dobre dla jego narodu.
- Autor przedstawia postawę indywidualisty, który jest przekonany o własnej inności i sile. W powyższym fragmencie Artur nazywa siebie odkupicielem, podkreśla swą wyższość nad resztą ludzi i wierzy w swoją siłę. Podobną postawę reprezentuje Kordian, który na górze Mont Blanc postanawia się poświęcić dla dobra narodu. Jako indywidualista wierzy, że sam może pokonać cara. Obaj – Artur oraz Kordian – są gotowi poświęcić się dla wyższego dobra.
Zasady oceniania
1 pkt – określenie postawy wspólnej dla Artura i bohatera wybranego dramatu romantycznego ORAZ uzasadnienie odpowiedzi.
0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie rozwiązania
Opracowanie redakcyjne
Krok po kroku
Możesz wskazać bunt i porównać Artura z Konradem. Artur występuje przeciw bezładowi rodziny, Konrad przeciw niesprawiedliwości świata i milczeniu Boga; obaj uznają zastany porządek za nieakceptowalny.
Dopuszczalne są także duma, indywidualizm i przekonanie o misji zbawcy: Artur wywyższa się nad domowników, podobnie jak romantyczny bohater widzi siebie jako wyjątkowego. Nazwij jedną postawę i poprzyj ją konkretnymi zachowaniami obu postaci.
Na co uważać
Wybrany przykład ma pochodzić z dramatu romantycznego, nie z dowolnej powieści o buntowniku.
Warunki pełnej odpowiedzi i punktacja
1 pkt – określenie postawy wspólnej dla Artura i bohatera wybranego dramatu romantycznego ORAZ uzasadnienie odpowiedzi. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: POL-2023-MAJ-F2023-Z17
Organizator: CKE
Wymagania PP2024: PP:I.1.7 | PP:I.1.8 | PP:I.1.12
Wymagania historyczne: I.1.8 wykazuje się znajomością i zrozumieniem treści utworów wskazanych w podstawie programowej jako lektury obowiązkowe; I.1.9 rozpoznaje tematykę i problematykę poznanych tekstów […]; I.1.13 porównuje utwory literackie lub ich fragmenty, dostrzega kontynuacje i nawiązania w porównywanych utworach, określa cechy wspólne […].
Epoki: literatura po 1945
Autorzy: Sławomir Mrożek
Utwory: Tango
Umiejętności: I.1 Czytanie utworów literackich