Tekst A
Jan Kochanowski
Pieśń XXIIII (Księgi pierwsze)
[…]
U Boga każdy błazen,
Choć tu przymówki prazen1,
A im sie barziej2 sili,
Tym jeszcze więcej myli.
A kto by chciał na świecie
Uważyć3, co sie plecie,
Dziwnie to prawdy blisko,
Że człek – Boże igrzysko.
[…]
Przypisy i opis źródła
- Tu przymówki prazen (starop.) – tu (czyli na ziemi) wolny od napiętnowania.
- Barziej (starop.) – bardziej.
- Uważyć (starop.) – rozważyć.
Jan Kochanowski, Pieśń XXIIII, [w:] tegoż, Poezje, Warszawa 1988.
Sformułuj refleksję o ludzkim losie, wyrażoną w zacytowanym fragmencie Pieśni XXIIII Jana Kochanowskiego poprzez zastosowanie tego toposu.
Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Odsłaniaj wskazówki po kolei, tylko gdy potrzebujesz dalszej pomocy. Po każdej spróbuj wrócić do samodzielnego rozwiązania.
1. Od czego zacząć?
Teraz objaśniasz refleksję wynikającą z toposu, zamiast ponownie podawać jego nazwę.
2. Gdzie szukać?
Sprawdź zakres kontroli człowieka nad losem i sens jego planów w przyjętej perspektywie.
3. Jak zbudować odpowiedź?
Uzupełnij: obraz pokazuje, że człowiek ___, ponieważ ___. Zachowaj granice wniosku wyznaczone fragmentem.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
- Życie ludzkie jest zależne od sił wyższych / Boga.
- Człowiek sam nie decyduje o swoim losie. Jego los jest zależny od Boga.
- Im człowiek jest bardziej przekonany o tym, że sam kształtuje swój los, tym bardziej się myli.
- Bóg bawi się człowiekiem.
Zasady oceniania
1 pkt – trafne sformułowanie refleksji.
0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie rozwiązania
Opracowanie redakcyjne
Krok po kroku
Topos bożego igrzyska podważa przekonanie, że człowiek w pełni panuje nad swoim losem. Jego plany mogą zostać unieważnione przez siły wyższe, niezależnie od pewności siebie.
Refleksję można sformułować: ludzie przeceniają właszą sprawczość, ponieważ ostatecznie pozostają zależni od Boga. Dopowiedz sens obrazu, zamiast ponownie podawać samą nazwę toposu.
Na co uważać
Nie rozszerzaj tej refleksji bez podstaw do stwierdzenia, że każde ludzkie działanie jest bezwartościowe.
Warunki pełnej odpowiedzi i punktacja
1 pkt – trafne sformułowanie refleksji. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: POL-2023-SIERPIEN-F2023-Z8-2
Organizator: CKE
Wymagania PP2024: PP:I.1.8
Wymagania historyczne: I.1.9 rozpoznaje tematykę i problematykę poznanych tekstów […].
Epoki: renesans
Autorzy: Jan Kochanowski
Utwory: Pieśni
Umiejętności: I.1 Czytanie utworów literackich