Tekst A
Adam Mickiewicz Rozmowa wieczorna
Z Tobą ja gadam1, co królujesz w niebie, A razem gościsz w domku mego ducha; Gdy północ wszystko w ciemnościach zagrzebie I czuwa tylko zgryzota i skrucha, Z Tobą ja gadam! słów nie mam dla Ciebie: Myśl Twoja każdej myśli mej wysłucha; Najdalej władasz i służysz w pobliżu, Król na niebiosach, w sercu mym na krzyżu!
Przypisy i opis źródła
- Gadam – rozmawiam.
Adam Mickiewicz, Rozmowa wieczorna, [w:] tegoż, Wybór poezyj, t. II, Wrocław 1997.
Tekst B
Dziady cz. III
KONRAD
[…]
Milczysz! – Jam Ci do głębi serce me otworzył,
Zaklinam, daj mi władzę – jedna część jej licha,
Część tego, co na ziemi osiągnęła pycha,
Z tą jedną cząstką ileż ja bym szczęścia stworzył!
Milczysz! – nie dasz dla serca, dajże dla rozumu. –
Widzisz, żem pierwszy z ludzi i z aniołów tłumu,
Że Cię znam lepiej niźli Twoje archanioły,
Wart, żebyś ze mną władzą dzielił się na poły –
Jeślim nie zgadł, odpowiedz – milczysz! ja nie kłamię.
Przypisy i opis źródła
Adam Mickiewicz, Dziady drezdeńskie (część III), Wrocław 2012.
Czy Konrad – bohater Dziadów cz. III – przyjmuje taką samą postawę wobec Boga, jaką wyraża podmiot liryczny w wierszu Rozmowa wieczorna? W uzasadnieniu odpowiedzi odwołaj się do obu zacytowanych fragmentów utworów.
Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Odsłaniaj wskazówki po kolei, tylko gdy potrzebujesz dalszej pomocy. Po każdej spróbuj wrócić do samodzielnego rozwiązania.
1. Od czego zacząć?
Porównaj sposób zwracania się do Boga oraz stosunek do Niego. Możliwe są różne płaszczyzny.
2. Gdzie szukać?
Zaznacz prośby, żądania i wyrazy zaufania lub niepokoju w obu fragmentach.
3. Jak zbudować odpowiedź?
Przyjmij wspólne kryterium i uzasadnij rozstrzygnięcie dwoma tekstami. Nie mieszaj podobieństwa formy z różnicą postaw bez wyjaśnienia.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
- Inną. Podmiot liryczny wiersza przyjmuje pokorną postawę wobec Boga. Natomiast Konrad jest roszczeniowy – żąda władzy od Boga.
- Inną. Podmiot liryczny ufa Bogu, wierzy, że zostanie wysłuchany. Natomiast Konrad czuje się lekceważony milczeniem Boga.
- Taką samą. Zarówno podmiot liryczny, jak i Konrad bezpośrednio przemawiają do Boga, nie boją się do Niego zwracać.
Zasady oceniania
2 pkt – rozstrzygnięcie oraz poprawne uzasadnienie stanowiska w odniesieniu do fragmentu wiersza ORAZ fragmentu Dziadów cz. III.
1 pkt – rozstrzygnięcie oraz poprawne uzasadnienie stanowiska w odniesieniu do fragmentu wiersza ALBO fragmentu Dziadów cz. III.
0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi. Uwagi.
- W uzasadnieniu zdający musi odnieść się do postawy.
- Nie zalicza się odpowiedzi polegającej tylko na streszczaniu lub parafrazowaniu tekstu/tekstów.
Wyjaśnienie rozwiązania
Opracowanie redakcyjne
Krok po kroku
Najbardziej wyrazista różnica dotyczy stosunku do Boga: mówiący w Rozmowie wieczornej ufa Mu i przyjmuje postawę pokorną, a Konrad żąda władzy nad ludźmi i odbiera milczenie Boga jako odrzucenie.
Można też uzasadnić podobieństwo przez bezpośredniość kontaktu: obaj zwracają się do Boga osobiście i bez pośrednika. Wybierz jedno kryterium i wykaż je na podstawie obu fragmentów. Nie łącz rozstrzygnięcia „tak” z uzasadnieniem dowodzącym wyłącznie przeciwieństwa.
Na co uważać
Sama wspólna forma modlitwy nie usuwa różnicy między ufnością a roszczeniowym buntem.
Warunki pełnej odpowiedzi i punktacja
2 pkt – rozstrzygnięcie oraz poprawne uzasadnienie stanowiska w odniesieniu do fragmentu wiersza ORAZ fragmentu Dziadów cz. III. 1 pkt – rozstrzygnięcie oraz poprawne uzasadnienie stanowiska w odniesieniu do fragmentu wiersza ALBO fragmentu Dziadów cz. III. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi. Uwagi. W uzasadnieniu zdający musi odnieść się do postawy. Nie zalicza się odpowiedzi polegającej tylko na streszczaniu lub parafrazowaniu tekstu/tekstów.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: POL-2024-CZERWIEC-F2023-Z10
Organizator: CKE
Wymagania PP2024: PP:I.1.7 | PP:I.1.8 | PP:I.1.12
Wymagania historyczne: I.1.8 wykazuje się znajomością i zrozumieniem treści utworów wskazanych w podstawie programowej jako lektury obowiązkowe; I.1.9 rozpoznaje tematykę i problematykę poznanych tekstów […]. I.1.13 porównuje utwory literackie lub ich fragmenty, […] określa cechy wspólne i różne.
Epoki: romantyzm
Autorzy: Adam Mickiewicz
Utwory: Dziady cz. III
Motywy: wiara
Umiejętności: I.1 Czytanie utworów literackich