Tekst A
Przeczytaj poniższy fragment Skąpca Moliera.
Molier Skąpiec
AKT CZWARTY
SCENA VII
HARPAGON
Złodziej! złodziej! rozbójnik! morderca! Ratunku! Kto w Boga wierzy! Jestem zgubiony, zamordowany! Gardło mi poderżnęli: wykradli mi pieniądze! Kto to być może? Co się z nim stało? Gdzie uciekł? Gdzie się ukrywa? Jak go znaleźć? Gdzie pędzić? Gdzie go szukać? Może tu! Może tam? Kto to taki? Trzymaj!
Oddaj pieniądze, łotrze!… Ha, to ja sam! Zmysły tracę, nie wiem, gdzie jestem, kto jestem, co robię. Och, moje kochane złoto! moje biedne złoto! mój drogi przyjacielu! Wydarto mi ciebie; odkąd mi ciebie wydarto, straciłem mą podporę, pociechę, radość: wszystko skończone dla mnie, nie mam co robić na świecie. Bez ciebie żyć mi niepodobna. Stało się; już nie mogę; umieram; już umarłem; pogrzebano mnie! Molier, Skąpiec, przekł. Tadeusz Żeleński (Boy), Wrocław 1974.
Przypisy i opis źródła
sam, krzycząc jeszcze w ogrodzie, wpada bez kapelusza
Chwytając siebie za ramię
Odwołując się do treści Skąpca Moliera, wyjaśnij, jaki wpływ miało skąpstwo Harpagona na jego relacje z córką.
Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Odsłaniaj wskazówki po kolei, tylko gdy potrzebujesz dalszej pomocy. Po każdej spróbuj wrócić do samodzielnego rozwiązania.
1. Od czego zacząć?
Pytanie dotyczy wpływu skąpstwa na więź z córką, nie ogólnej charakterystyki ojca.
2. Gdzie szukać?
Przypomnij sobie planowane małżeństwo Elizy i kryterium, którym kieruje się Harpagon.
3. Jak zbudować odpowiedź?
Połącz materialną motywację z decyzją i reakcją córki. Pokaż skutek dla relacji, a nie tylko sam plan ślubu.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
- Dla Harpagona wartością są pieniądze, a nie rodzina. Dla korzyści materialnej zmusza córkę do małżeństwa z dużo od niej starszym mężczyzną, który nie oczekuje posagu.
- Negatywny. Eliza nie może być szczera z ojcem, ponieważ skąpstwo go zaślepia. Knuje intrygę, aby zyskać zgodę ojca na ślub z ukochanym.
- Skąpstwo Harpagona doprowadziło do rozpadu więzi rodzinnych. Eliza widzi w ojcu despotę, spiskuje przeciwko niemu, nie godzi się, aby ten życie rodziny podporządkowywał swojej obsesji – gromadzeniu pieniędzy.
Zasady oceniania
1 pkt – trafne wyjaśnienie w odniesieniu do utworu.
0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie rozwiązania
Opracowanie redakcyjne
Krok po kroku
Skąpstwo sprawia, że Harpagon podporządkowuje relację z Elizą korzyści materialnej. Chce wydać ją za starszego Anzelma, ponieważ ten nie żąda posagu, nie respektując uczuć córki.
Eliza traci zaufanie do ojca i szuka sposobu ominięcia jego decyzji. Pełna odpowiedź powinna więc połączyć konkretny plan małżeństwa z osłabieniem więzi rodzinnej: majątek staje się ważniejszy od szczęścia dziecka.
Na co uważać
Nie omawiaj wyłącznie konfliktu Harpagona z Kleantem — pytanie dotyczy córki.
Warunki pełnej odpowiedzi i punktacja
1 pkt – trafne wyjaśnienie w odniesieniu do utworu. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: POL-2024-CZERWIEC-F2023-Z9-2
Organizator: CKE
Wymagania PP2024: PP:I.1.7 | PP:I.1.8
Wymagania historyczne: I.1.8 wykazuje się znajomością i zrozumieniem treści utworów wskazanych w podstawie programowej jako lektury obowiązkowe; I.1.9 rozpoznaje tematykę i problematykę poznanych tekstów […].
Epoki: barok
Autorzy: Molier
Utwory: Skąpiec
Umiejętności: I.1 Czytanie utworów literackich