Tekst A
Przeczytaj fragment Kazań sejmowych Piotra Skargi.
Piotr Skarga Kazanie wtóre
Jako namilejszej matki swej miłować i onej czcić nie macie, która was urodziła i wychowała, nadała, wyniosła? Bóg matkę czcić rozkazał. Przeklęty, kto zasmuca matkę swoję. A która jest pierwsza i zasłużeńsza matka jako ojczyzna, od której imię macie i wszystko, co macie, od niej jest? Która gniazdem jest matek wszytkich i powinowactw wszytkich, i komorą dóbr waszych wszytkich.
Przypisy i opis źródła
Piotr Skarga, Kazanie wtóre [w:] tegoż, Kazania sejmowe, Wrocław 1972.
Wyjaśnij, czemu służy porównanie ojczyzny do matki w powyższym fragmencie Kazań sejmowych Piotra Skargi.
Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Odsłaniaj wskazówki po kolei, tylko gdy potrzebujesz dalszej pomocy. Po każdej spróbuj wrócić do samodzielnego rozwiązania.
1. Od czego zacząć?
Wyjaśnij cel porównania w mowie perswazyjnej, nie tylko podobieństwo dwóch pojęć.
2. Gdzie szukać?
Sprawdź, jakie uczucia i zobowiązania wiążą się z relacją dziecka wobec matki.
3. Jak zbudować odpowiedź?
Przenieś tę relację na obywatela i ojczyznę. Nazwij postawę, do której autor chce nakłonić odbiorców.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
- Porównanie ojczyzny do matki służy pouczeniu, że ojczyznę należy chronić, kochać i poważać jak rodzoną matkę.
- Służy to utożsamieniu ojczyzny z matką. W ten sposób autor podkreśla wartość ojczyzny.
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne wyjaśnienie.
0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie rozwiązania
Opracowanie redakcyjne
Krok po kroku
Matka jest kimś, komu człowiek zawdzięcza życie i opiekę. Zestawiając z nią ojczyznę, Skarga przedstawia kraj jako wspólne źródło dobra, wobec którego obywatele mają zobowiązania.
Zabieg ma funkcję perswazyjną: budzi miłość, wdzięczność i poczucie obowiązku obrony ojczyzny. Wyjaśnij więc nie tylko podobieństwo, lecz także to, do jakiej postawy ma ono nakłonić odbiorców.
Na co uważać
Ogólne „porównanie uplastycznia tekst” nie oddaje konkretnego celu kaznodziei.
Warunki pełnej odpowiedzi i punktacja
1 pkt – poprawne wyjaśnienie. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: POL-2024-CZERWIEC-F2023-Z8
Organizator: CKE
Wymagania PP2024: PP:I.1.4 | PP:I.1.7 | PP:I.1.8
Wymagania historyczne: I.1.4 rozpoznaje w tekście literackim środki wyrazu artystycznego […]; określa ich funkcje. I.1.8 wykazuje się znajomością i zrozumieniem treści utworów wskazanych w podstawie programowej jako lektury obowiązkowe. I.1.9 rozpoznaje tematykę i problematykę poznanych tekstów […].
Motywy: ojczyzna
Umiejętności: I.1 Czytanie utworów literackich