Tekst A
Jacek Kaczmarski
[…], czyli polski pozytywizm
[…]
Nad Wisłą gnieżdżą się nędzarze
W kościołach – dobroczynne tłumy.
Arystokraci i bogacze
Topią w wyścigach ciężkie sumy.
Nikt nie wie, co naprawdę warte
Poświęceń po powstańczym dziele –
Rzeckiemu śni się Bonaparte
Wokulski kocha Izabelę.
[…]
Świat jest brzemienny w wynalazki,
W metale od powietrza lżejsze.
Polacy żyją z bożej łaski,
Piastując myśli niedzisiejsze.
W szaradzie ułożonej żartem
Pogodnych wróżb nie widać wiele –
Rzeckiemu śni się Bonaparte,
Wokulski kocha Izabelę.
Przypisy i opis źródła
Jacek Kaczmarski, […], czyli polski pozytywizm, [w:] tegoż, Między nami. Wiersze zebrane, Warszawa 2017.
Wyjaśnij, jaka ocena polskiego społeczeństwa została wyrażona w podanym fragmencie wiersza Jacka Kaczmarskiego.
Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Odsłaniaj wskazówki po kolei, tylko gdy potrzebujesz dalszej pomocy. Po każdej spróbuj wrócić do samodzielnego rozwiązania.
1. Od czego zacząć?
Ocena społeczeństwa wynika z zestawień i kontrastów, nie tylko pojedynczych opisów.
2. Gdzie szukać?
Porównaj sytuację ubogich i bogatych oraz stosunek Polaków do przeszłości i nowych wynalazków.
3. Jak zbudować odpowiedź?
Nazwij ocenę i poprzyj ją konkretną rozbieżnością z fragmentu. Nie zastępuj interpretacji streszczeniem Lalki.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
- Ocena społeczeństwa jest krytyczna. Są nierówności społeczne, rozwarstwienie.
- Ocena jest negatywna, ponieważ Polacy nie mają wspólnego celu, za bardzo koncentrują się na przeszłości.
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne wyjaśnienie.
0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie rozwiązania
Opracowanie redakcyjne
Krok po kroku
Ocena jest krytyczna: obok nędzy nad Wisłą widzimy bogactwo marnowane na wyścigach. Kontrast ujawnia nierówność społeczną i brak solidarności między warstwami.
Wzmianki o dawnych marzeniach Rzeckiego oraz „myślach niedzisiejszych” pokazują również zapatrzenie w przeszłość, podczas gdy świat rozwija wynalazki. Polakom brakuje wspólnego, nowoczesnego celu. Połącz ocenę z przynajmniej jednym konkretnym kontrastem fragmentu.
Na co uważać
Nie opisuj wyłącznie fabuły Lalki; pytanie dotyczy sądu wyrażonego w wierszu.
Warunki pełnej odpowiedzi i punktacja
1 pkt – poprawne wyjaśnienie. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: POL-2024-SIERPIEN-F2023-Z15-2
Organizator: CKE
Wymagania PP2024: PP:I.1.8
Wymagania historyczne: I.1.9 rozpoznaje tematykę i problematykę poznanych tekstów […].
Epoki: pozytywizm
Autorzy: Bolesław Prus
Utwory: Lalka
Motywy: społeczeństwo
Umiejętności: I.1 Czytanie utworów literackich