Tekst A
Ptaszki w klatce
„Czegóż płaczesz? – staremu mówił czyżyk młody –
Masz teraz lepsze w klatce niż w polu wygody”.
„Tyś w niej zrodzon – rzekł stary – przeto ci wybaczę;
Jam był wolny, dziś w klatce – i dlatego płaczę”.
Przypisy i opis źródła
Ignacy Krasicki, Ptaszki w klatce, [w:] tegoż, Dzieła wybrane, tom 1., Warszawa 1989.
Tekst B
Lekcja o przyimku
Ptaszek siedzi w klatce.
Ptaszek wychodzi z klatki.
Ptaszek chodzi po klatce.
Ptaszek fruwa nad klatką.
Ptaszek wchodzi do klatki.
Ptaszek bije skrzydłami o klatkę.
Ptaszek siedzi przed klatką.
Ptaszek siedzi przy klatce.
Ptaszek trzyma łapki na klatce.
Ptaszek wychodzi za klatkę.
Biedny ptaszek.
Julian Kornhauser, Lekcja o przyimku, [w:] tegoż, Wiersze zebrane, Poznań 2016.
Przypisy i opis źródła
[pierwodruk 1973]
Czy w obu przytoczonych wierszach wyrażono tę samą refleksję na temat wolności? Uzasadnij odpowiedź.
Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Odsłaniaj wskazówki po kolei, tylko gdy potrzebujesz dalszej pomocy. Po każdej spróbuj wrócić do samodzielnego rozwiązania.
1. Od czego zacząć?
Wspólny motyw wolności nie dowodzi takiej samej refleksji o niej.
2. Gdzie szukać?
Sprawdź, jak doświadczenie zniewolenia zmienia bohaterów i ich późniejszy stosunek do wolności.
3. Jak zbudować odpowiedź?
Zapisz wniosek z każdego utworu, następnie zestaw je na jednej płaszczyźnie. Uzasadnij rozstrzygnięcie sensem obu zakończeń.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Refleksja na temat wolności jest różna. W bajce Ignacego Krasickiego wolność jest najważniejszą wartością dla tych, którzy ją utracili. Z utworu Juliana Kornhausera wynika, że osoba, która doświadczyła zniewolenia, nie potrafi cieszyć się wolnością ani też z niej korzystać.
Zasady oceniania
2 pkt – rozstrzygnięcie i poprawne uzasadnienie odnoszące się do refleksji na temat wolności wyrażonych w obu utworach.
1 pkt – poprawne określenie refleksji na temat wolności wyrażonej w utworze Ignacego Krasickiego ALBO poprawne określenie refleksji na temat wolności wyrażonej w utworze Juliana Kornhausera.
0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie rozwiązania
Opracowanie redakcyjne
Krok po kroku
Odpowiedz: nie. U Krasickiego doświadczenie utraty wolności sprawia, że bohater szczególnie ceni jej wartość i tęskni za nią, nawet gdy niewola zapewnia wygodę.
U Kornhausera długotrwałe zniewolenie pozostawia skutki: odzyskana wolność nie przywraca automatycznie umiejętności samodzielnego życia i cieszenia się nią. Porównanie dotyczy więc różnych konsekwencji niewoli, a nie tylko obecności wspólnego motywu.
Na co uważać
Nie wystarczy stwierdzić, że w obu utworach pojawia się wolność. Nazwij refleksję każdego z nich.
Warunki pełnej odpowiedzi i punktacja
2 pkt – rozstrzygnięcie i poprawne uzasadnienie odnoszące się do refleksji na temat wolności wyrażonych w obu utworach. 1 pkt – poprawne określenie refleksji na temat wolności wyrażonej w utworze Ignacego Krasickiego ALBO poprawne określenie refleksji na temat wolności wyrażonej w utworze Juliana Kornhausera. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: POL-2024-GRUDZIEN-F2023-Z14
Organizator: CKE
Wymagania PP2024: PP:I.1.8 | PP:I.1.12 | PP:I.1.14 | PP:II.1.1
Autorzy: Ignacy Krasicki
Motywy: wolność i zniewolenie
Umiejętności: I.1 Czytanie utworów literackich | II.1 Gramatyka języka polskiego