Tekst A
Kazimierz Przerwa-Tetmajer
Czarna róża
Serce me spało, a moja myśl
tonęła gdzieś w lazurze,
nagle ujrzałem przy sobie tuż
skromniutką czarną różę.
Wspaniałą krasą jej kwiat i liść
bynajmniej się nie płoni,
a przecież dziwny jakiś czar
przykuwa wzrok mój do niej.
Czarna różyczko! zerwę cię,
na piersi przypnę sennej –
serce się budzi – cóż to? ma dłoń
chwyta za kwiat kamienny!
Odchodzę smutny – w tej chwili znów
z kamienia kwiat wykwita;
wracam – i znowu moja dłoń
za zimny kamień chwyta.
Przypisy i opis źródła
Kazimierz Przerwa-Tetmajer, Czarna róża, [w:] tegoż, Poezje, Warszawa 1980.
Oceń prawdziwość podanych stwierdzeń odnoszących się do wiersza Czarna róża Kazimierza Przerwy-Tetmajera. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.
Wcześniej zapisana notatka
Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Odsłaniaj wskazówki po kolei, tylko gdy potrzebujesz dalszej pomocy. Po każdej spróbuj wrócić do samodzielnego rozwiązania.
1. Od czego zacząć?
Oddziel rozpoznanie nastroju od rozpoznania symbolicznego znaczenia obrazów.
2. Gdzie szukać?
Sprawdź emocje mówiącego i to, czy róża odsyła poza dosłowny opis rośliny.
3. Jak zbudować odpowiedź?
Oceń oba zdania według innych kryteriów: tonu wypowiedzi i sensu przenośnego. Sama znajomość epoki autora nie wystarczy.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
PP
Zasady oceniania
1 pkt – dwie poprawne odpowiedzi.
0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie rozwiązania
Opracowanie redakcyjne
Dlaczego tak, dlaczego nie?
| Wariant / rozstrzygnięcie | Uzasadnienie |
|---|---|
| 1. P | Smutek i pesymizm wiersza odpowiadają nastrojom schyłku XIX wieku. Obraz czarnej róży służy refleksji pozbawionej łatwego optymizmu. |
| 2. P | Obrazy poetyckie mają znaczenia wykraczające poza opis rośliny: służą wyrażeniu doświadczenia i położenia człowieka. Właśnie taka wieloznaczność pozwala mówić o symbolach. |
Na co uważać
Symbolicznego wiersza nie odczytuj wyłącznie jako botanicznego opisu róży.
Warunki pełnej odpowiedzi i punktacja
1 pkt – dwie poprawne odpowiedzi. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: POL-2024-GRUDZIEN-F2023-Z10
Organizator: CKE
Wymagania PP2024: PP:I.1.5 | PP:I.1.8
Autorzy: Kazimierz Przerwa-Tetmajer
Umiejętności: I.1 Czytanie utworów literackich