Tekst A
Jan Kochanowski
Ku Muzom
Panny, które na wielkim Parnasie1 mieszkacie
A ippokreńską rosą2 włosy swe maczacie,
Jeslim się wam zachował jako żyw statecznie3
Ani mam wolej4 z wami rozłączyć się wiecznie,
Jesli królom nie zajźrzę5 pereł ani złota,
A milsza mi daleko niż pieniądze cnota,
Jesli nie chcę, żebyście komu pochlebiały6
Albo na mię u ludzi niewdzięcznych żebrały7,
Proszę, niech ze mną za raz8 me rymy nie giną,
Ale kiedy ja umrę, ony9 niechaj słyną.
Przypisy i opis źródła
- Wielki Parnas – wysoki Parnas, greckie pasmo górskie uważane za siedzibę Muz.
- Ippokreńska rosa – woda ze źródła Hippokrene, bijącego w gaju Muz, dająca poetyckie natchnienie.
- Jeslim się wam zachował jako żyw statecznie – jeśli jak (długo) żyję, niezmiennie zjednywałem waszą łaskę.
- Ani mam wolej – i nie pragnę.
- Zajźrzeć – zazdrościć.
- Żebyście komu pochlebiały – tj. żeby moja poezja komuś schlebiała.
- Na mię u ludzi niewdzięcznych żebrały – tj. próbowały mi zjednać osoby nieceniące mojej poezji.
- Ze mną za raz – razem ze mną.
- Ony – owe, te.
Jan Kochanowski, Ku Muzom, [w:] tegoż, Poezje, Warszawa 1988.
Na podstawie fraszki Ku Muzom Jana Kochanowskiego wyjaśnij, jaką rolę podmiot liryczny przypisuje poezji.
Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Odsłaniaj wskazówki po kolei, tylko gdy potrzebujesz dalszej pomocy. Po każdej spróbuj wrócić do samodzielnego rozwiązania.
1. Od czego zacząć?
Ustal funkcję poezji w relacji między śmiertelnym twórcą a jego dziełem.
2. Gdzie szukać?
Sprawdź, o co mówiący prosi Muzy i jaki skutek przewiduje po zakończeniu życia.
3. Jak zbudować odpowiedź?
Nazwij rolę utworów dla przyszłości poety. Wyjaśnij, na czym polega obietnica, bez odczytywania jej dosłownie biologicznie.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
- Poezja ma zapewniać poecie/dziełom nieśmiertelność.
- Poezja ma zachować pamięć o poecie.
- Rolą poezji według Jana Kochanowskiego jest zapewnienie pośmiertnej sławy.
- Podmiot liryczny uważa, że poezja może uczynić twórcę nieśmiertelnym – on sam umrze, ale jego dzieła mogą być wieczne.
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne wyjaśnienie roli poezji.
0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie rozwiązania
Opracowanie redakcyjne
Krok po kroku
W Ku Muzom poezja ma ocalić twórcę od zapomnienia. Człowiek jest śmiertelny, ale dzieło może przetrwać i podtrzymywać pamięć o jego autorze.
Mówiący przypisuje więc poezji zdolność zapewnienia pośmiertnej sławy, czyli nieśmiertelności w kulturze. To sens metaforyczny: nie chodzi o biologiczne przedłużenie życia poety.
Na co uważać
Nie zastępuj konkretnej funkcji ogólnikiem, że poezja ma wzruszać lub bawić.
Warunki pełnej odpowiedzi i punktacja
1 pkt – poprawne wyjaśnienie roli poezji. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: POL-2024-GRUDZIEN-F2023-Z7
Organizator: CKE
Wymagania PP2024: PP:I.1.8
Epoki: renesans
Autorzy: Jan Kochanowski
Umiejętności: I.1 Czytanie utworów literackich