Tekst A
O Rodionie Raskolnikowie jeden z bohaterów Zbrodni i kary Fiodora Dostojewskiego powiedział:
Wielkoduszny i dobry. […] A znów kiedy indziej – […] zimny i nieczuły, ba, wręcz nieludzki, doprawdy, można by powiedzieć, że dwa przeciwstawne charaktery zmieniają się w nim kolejno.
Przypisy i opis źródła
Fiodor Dostojewski, Zbrodnia i kara, tłum. Czesław Jastrzębiec-Kozłowski, Warszawa 1977.
Uzasadnij trafność przytoczonej opinii o Rodionie Raskolnikowie. W odpowiedzi odwołaj się do przykładu – z powieści Zbrodnia i kara – dowodzącego, że ten bohater raz był wielkoduszny, oraz do przykładu dowodzącego, że innym razem był nieludzki.
Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Odsłaniaj wskazówki po kolei, tylko gdy potrzebujesz dalszej pomocy. Po każdej spróbuj wrócić do samodzielnego rozwiązania.
1. Od czego zacząć?
Do każdej z dwóch przeciwstawnych cech potrzebujesz osobnego zdarzenia z powieści.
2. Gdzie szukać?
Przypomnij sobie stosunek Raskolnikowa do potrzebujących oraz decyzje naruszające cudze prawa.
3. Jak zbudować odpowiedź?
Zapisz dwie pary: cecha → czyn → uzasadnienie. Nie zastępuj kontrastu dwoma przykładami tej samej strony charakteru.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
- Rodion z jednej strony był wielkoduszny, ponieważ opiekował się rodziną Soni i sfinansował pogrzeb Marmieładowa. Z drugiej strony był okrutny – zabił starą Alonę Iwanowną.
- Rodion w swej wielkoduszności podczas studiów przez pół roku utrzymywał kolegę chorego na gruźlicę, a gdy ten umarł, pomagał jego sparaliżowanemu ojcu. Jednak nieludzkie były poglądy Raskolnikowa i dzielenie ludzi na lepszych i gorszych oraz zbrodniczy czyn, którego się dopuścił.
- Rodion Raskolnikow był opiekuńczy wobec siostry i matki, ocalił też Sonię przed oskarżeniem jej o kradzież. Z drugiej strony był zbrodniarzem. Zabił lichwiarkę i jej siostrę.
Zasady oceniania
2 pkt – poprawne uzasadnienie trafności opinii o Rodionie Raskolnikowie, zilustrowane przykładem z powieści dowodzącym, że bohater był wielkoduszny ORAZ przykładem z powieści dowodzącym, że bohater był nieludzki.
1 pkt – poprawne uzasadnienie trafności opinii o Rodionie Raskolnikowie, zilustrowane przykładem z powieści dowodzącym, że bohater był wielkoduszny ALBO przykładem z powieści dowodzącym, że bohater był nieludzki.
0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie rozwiązania
Opracowanie redakcyjne
Krok po kroku
Opinia mówi o sprzeczności postaw Raskolnikowa. Do każdej z dwóch cech potrzebujesz osobnego, konkretnego wydarzenia.
Wielkoduszność można pokazać przez pomoc rodzinie Marmieładowa, wsparcie chorego kolegi lub obronę Soni. Nieludzką stronę ujawnia zabójstwo lichwiarki i Lizawiety, związane także z teorią o jednostkach mających prawo przekraczać normy moralne.
Połącz nazwę cechy z działaniem: bezinteresowna pomoc dowodzi hojności i wrażliwości, a zabójstwo — potraktowania cudzego życia jako środka do celu. Nie musisz omawiać wszystkich dopuszczalnych przykładów.
Na co uważać
Dwa przykłady dobroci nie zastępują wymaganej pary: wielkoduszność i nieludzkość.
Warunki pełnej odpowiedzi i punktacja
2 pkt – poprawne uzasadnienie trafności opinii o Rodionie Raskolnikowie, zilustrowane przykładem z powieści dowodzącym, że bohater był wielkoduszny ORAZ przykładem z powieści dowodzącym, że bohater był nieludzki. 1 pkt – poprawne uzasadnienie trafności opinii o Rodionie Raskolnikowie, zilustrowane przykładem z powieści dowodzącym, że bohater był wielkoduszny ALBO przykładem z powieści dowodzącym, że bohater był nieludzki. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: POL-2026-CZERWIEC-F2023-Z11
Organizator: CKE
Wymagania PP2024: PP:I.1.7 | PP:I.1.8 | PP:I.1.13
Epoki: pozytywizm
Autorzy: Fiodor Dostojewski
Utwory: Zbrodnia i kara
Umiejętności: I.1 Czytanie utworów literackich