Tekst A
Krzysztof Kamil Baczyński
Polacy
O! Straszne, straszne dzieje. Widzę morza głuche,
ziemię z niebem złączoną, a jak step w posuchę,
i tętent burz pod ziemią, i tłumy wśród ogni
wijące się jak węże pocięte w kawały,
i twarze, twarze groźne, o! twarze podobne
obliczom w śnie zabitych. To znów nagle wały,
mury, miecze się wznoszą, krzyk rozcina ziemię;
a potem cisza. Tylko stoją nieme
posągi bohaterów – trzech lub dwu herosów,
a popod nimi przepaść zieje – do dna głosu.
[…]
I tak mijają lata: rzeki, miasta niosą
jak czarną krę pożogi odbitą aż do dna,
i ciemność, ciemność głuchą. Wyje ziemia głodna
rykiem z pól wyoranym, wydartym z pogromów,
a na niej stoją widma rozrąbanych domów,
gdzie na zgwałconych sercach pohańbione ciała,
jakby się męka boża w ludziach ciałem stała.
Przypisy i opis źródła
Krzysztof Kamil Baczyński, Polacy, [w:] tegoż, Ten czas. Wiersze zebrane, Warszawa 2018.
Uzupełnij zdania. Wpisz właściwe sformułowania, wybrane spośród podanych w nawiasach. Nagromadzenie w zacytowanym fragmencie wiersza Krzysztofa Kamila Baczyńskiego porównań oraz (epitetów / antytez) … buduje w utworze nastrój grozy. Zastosowane we fragmencie utworu obrazowanie poetyckie jest nawiązaniem do („Księgi Hioba” / „Apokalipsy św. Jana”) … , o czym świadczy wizyjny sposób opisu sytuacji lirycznej w wierszu.
Wcześniej zapisana notatka
Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Odsłaniaj wskazówki po kolei, tylko gdy potrzebujesz dalszej pomocy. Po każdej spróbuj wrócić do samodzielnego rozwiązania.
1. Od czego zacząć?
Jedna luka wymaga rozpoznania środka, druga — tradycji obrazowania. Nie rozwiązuj ich samym skojarzeniem z cierpieniem.
2. Gdzie szukać?
Przyjrzyj się określeniom rzeczowników i skali przedstawianego zagrożenia. Zestaw je z treścią obu ksiąg.
3. Jak zbudować odpowiedź?
Dla pierwszej luki sprawdź budowę wyrażeń, dla drugiej charakter wizji. Wybierz parę zgodną z konkretnymi obrazami, nie tylko wojennym tematem.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Nagromadzenie w zacytowanym fragmencie wiersza Krzysztofa Kamila Baczyńskiego porównań oraz (epitetów / antytez) epitetów buduje w utworze nastrój grozy. Zastosowane we fragmencie utworu obrazowanie poetyckie jest nawiązaniem do („Księgi Hioba” / „Apokalipsy św. Jana”) „Apokalipsy św. Jana”, o czym świadczy wizyjny sposób opisu sytuacji lirycznej w wierszu.
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne uzupełnienie luki w każdym ze zdań.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie rozwiązania
Opracowanie redakcyjne
Dlaczego tak, dlaczego nie?
| Wariant / rozstrzygnięcie | Uzasadnienie |
|---|---|
| Epitetów — tak | Określenia takie jak „morza głuche” czy „twarze groźne” nadają obrazom złowrogi charakter. Antyteza wymaga wyraźnego zestawienia przeciwieństw; to nie ona organizuje podane obrazy grozy. |
| Apokalipsy św. Jana — tak | Wizja zbiorowej katastrofy, pożarów, ciemności i zniszczenia przypomina obrazowanie apokaliptyczne. „Księga Hioba” koncentruje się przede wszystkim na cierpieniu niewinnego człowieka i próbie jego wiary, nie na takiej wizji zagłady. |
Na co uważać
Samo wystąpienie cierpienia nie rozstrzyga o nawiązaniu do Hioba. Uwzględnij sposób obrazowania.
Warunki pełnej odpowiedzi i punktacja
1 pkt – poprawne uzupełnienie luki w każdym ze zdań. 0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: POL-2026-SIERPIEN-F2023-Z14
Organizator: CKE
Wymagania PP2024: PP:I.1.4 | PP:I.1.8 | PP:I.1.12
Epoki: starożytność
Autorzy: Krzysztof Kamil Baczyński
Utwory: Księga Hioba | Apokalipsa św. Jana
Umiejętności: I.1 Czytanie utworów literackich