Tekst 1 — Teksty do części „Język polski w użyciu”

Iwona Jazukiewicz
Pasja jako istotny wymiar doświadczania pracy

Kluczem do pracy wykonywanej z pasją jest poczucie sensu tego, co się robi. Ten sens wynika z połączenia myśli, działania i rezultatu tego działania. Kiedy robimy coś, co jest dla nas znaczące, „wkładając w to całego siebie, swoje serce i swój umysł, to chcemy robić to coraz lepiej. Rozwijamy i udoskonalamy, poszukujemy i odkrywamy” – napisał psycholog Jacek Walkiewicz, który podkreśla, że pasja rodzi profesjonalizm.

Psycholog Mihály Csíkszentmihályi uważa, że sensu nie należy „tylko” szukać, lecz sens należy nadawać – nadawać wartość wykonywanej czynności. Podstawą jest więc poczucie sensu indywidualnego, co nie wyklucza sensu w szerszym, społecznym wymiarze. Można więc wykonywać pracę społecznie poważaną i wysoko uposażaną, a być nią znudzonym; można też wykonywać pracę, stojąc w fabryce przy taśmie produkcyjnej, powielając te same czynności przez wiele godzin – i być szczęśliwym. Radość z wykonywanej pracy jest wszakże związana z umiejętnością nadawania wartości tej pracy. Stąd można wskazać, że pasja nie czyni pracy łatwą, lekką i przyjemną, lecz – wartościową i radosną poprzez doświadczenie jej sensowności. Fenomen pasji wyraża się między innymi w tym specyficznym współwystępowaniu zamiłowania i entuzjazmu z wysiłkiem i trudem; radości z poczuciem celowości i sensowności.

Nie brakuje postaci, których praca z pasją przerodziła się w życie z pasją. Simona Kossak miała być czwartym Kossakiem i kontynuować rodzinną tradycję malarstwa po pradziadku Juliuszu, dziadku Wojciechu i ojcu Jerzym. Chciała działać artystycznie, jak wszyscy w jej rodzinie. Zdawała do szkoły teatralnej, na polonistykę, a nawet na historię sztuki, żeby być bliżej tego świata. To jednak nie był jej świat. Wybrała własną, niezależną drogę. Zamieniła krakowską Kossakówkę na leśniczówkę Dziedzinka bez prądu, w środku Puszczy Białowieskiej. Rozmawiała ze zwierzętami, mieszkała z dzikiem, przyjaźniła się z sarnami. Z wykształcenia była biologiem i została profesorem nauk leśnych, a w życiu – naukowcem i pasjonatem. Zapisała rewolucyjną kartę w rozwoju zoopsychologii, ale też – swojej rodziny.

Pasja wymaga aktywności i zaangażowania, nie rozwija się w stanie bierności człowieka. Praca jest więc doskonałą przestrzenią do rozwijania pasji, jeśli człowiek doświadcza pracy jako wartości, która angażuje i daje poczucie zadowolenia. Pasja więc nie jest czymś, co się w pracy „przydarza”, ponieważ wymaga świadomego zaangażowania osoby: znajdowania celowości, pokonywania trudów, koncentracji i przeżywania wykonywanych czynności, umiejętności cieszenia się z bezpośrednich doświadczeń.

Ignatiana”, t. 20, nr 2 (2017), www.apcz.umk.pl