Polecenie
Na gruncie filozofii polityki toczy się spór między zwolennikami konserwatyzmu oraz
liberalizmu kulturowego. Wyjaśnij, co jest przedmiotem tego sporu, a następnie
rozstrzygnij, czy zaprezentowane na poniższym zdjęciu hasło może być uznane za
wyraz tylko jednego z dwóch wymienionych w zadaniu stanowisk filozoficznych.
Swoją odpowiedź uzasadnij, odwołując się do tez konserwatyzmu i liberalizmu.
www.bielskobiala.naszemiasto.pl
Wyjaśnienie:
Rozstrzygnięcie:
Uzasadnienie:
Przeczytaj tekst i wykonaj zadania.
Tomasz Mann
Czarodziejska góra
Naphta odpowiedział z niemiłym spokojem:
– Drogi przyjacielu, nie istnieje nic takiego jak czyste poznanie. Kościelna teoria
poznania, która da się streścić w zdaniu Augustyna: „Wierzę, abym mógł poznać”, jest
niezaprzeczalnie słuszna. Wiara jest narzędziem poznania, intelekt ma charakter wtórny.
Pańska nieuprzedzona nauka jest mitem. Zawsze jest w nauce jakaś wiara, jakiś pogląd na
świat, jakaś idea, krótko mówiąc jakaś wola – a rzeczą rozumu jest tę wolę zanalizować […].
– Nie, mówmy poważnie, professore! Niech mi pan wobec obu tych uważnie
słuchających młodych ludzi odpowie na pytanie: czy wierzy pan w jedną prawdę,
w obiektywną naukową prawdę, do której dążyć jest najwyższym prawem wszelkiej
moralności, której triumfy nad autorytetem stanowią pełne chwały dzieje ludzkiego ducha?
Hans Castorp i Joachim odwrócili głowy od Settembriniego ku Naphcie, pierwszy
szybciej od drugiego. Naphta odpowiedział:
– Triumfy takie nie są możliwe, bo autorytet to nic innego jak tylko człowiek, jak jego
potrzeby, jego godność, jego zbawienie – więc między nim a prawdą nie może być
rozbieżności. Są jednym i tym samym.
– Prawda byłaby w takim razie…
– Prawdą jest to, co służy człowiekowi.
Tomasz Mann, Czarodziejska góra, Warszawa 1992.
Informacje o zadaniu
Filozofowie / autorzy: Augustyn
Dział: Antropologia, Epistemologia, Etyka
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź CKE
Wyjaśnienie: Spór między konserwatyzmem a liberalizmem kulturowym dotyczy tego, jakie
wartości należy uznać za naczelne w życiu społecznym.
Rozstrzygnięcie: Nie. Hasło może być akceptowe przez obie strony.
Uzasadnienie: Zwolennicy liberalizmu kulturowego stoją na stanowisku, że wyróżnioną
wartością jest wolność jednostki. Eksponowane na zdjęciu wartości: wolność, równość,
demokracja można uznać za wyraz i dopełnienie tezy liberalizmu kulturowego.
Konserwatyści za naczelne wartości w życiu społecznym uznają takie wartości jak:
lojalność, autorytet czy tradycyjnie ugruntowane wspólnoty (rodzina, naród), co nie wyklucza
akceptacji dla eksponowanych na zdjęciu wartości.
Zasady oceniania
Maksymalnie 2 pkt; szczegółowe progi w PDF zasad oceniania.