Tekst źródłowy
Platon — Fragment o pierścieniu Gygesa
Zadanie 10.
Przeczytaj poniższy fragment tekstu filozoficznego, w którym jego autor nawiązuje do jednej
ze starożytnych legend opowiadających o pierścieniu mającym niezwykłe możliwości.
Kiedy pasterze odbywali swoje zebranie zwyczajne, jak co miesiąc, aby królowi donieść, co
się dzieje z trzodami, przyszedł on i miał pierścień z sobą. Więc kiedy siedział pomiędzy
innymi, obrócił przypadkiem nasadę kamienia ku sobie, ku wnętrzu dłoni. Kiedy się to stało,
zrobił się niewidzialny dla siedzących przy nim; oni zaczęli rozmawiać tak, jakby go nie było.
Zdziwił się i znowu namacawszy pierścień, obrócił nasadę kamienia na zewnątrz. Jak tylko ją
obrócił, zrobił się widzialny. Zauważywszy to[,] zaczął doświadczać swego pierścienia, czyby
miał taką samą siłę i czyby mu się udawało, obracając nasadę kamienia ku środkowi, stawać
się niewidzialnym, a jeśli na zewnątrz – widzialnym. Stwierdziwszy to, natychmiast się
postarał, żeby go wśród posłańców wyprawiono do króla. Poszedł tam, żonę królowi uwiódł
i razem z nią zamachu na króla dokonał. Zabił go i tron po nim objął. Więc gdyby istniały dwa
takie pierścienie i jeden by sobie na palec włożył człowiek sprawiedliwy, a jeden
niesprawiedliwy, to nie znalazłby się chyba żaden człowiek taki kryształowy, żeby wytrwał
w sprawiedliwości i nie śmiałby wyciągać ręki po cudze […].
W arkuszu PDF
Polecenie
W ostatniej części przywołanego tekstu źródłowego jego autor twierdzi, iż gdyby istniały dwa
takie pierścienie i jeden by sobie na palec włożył człowiek sprawiedliwy, a jeden
niesprawiedliwy, to nie znalazłby się chyba żaden człowiek taki kryształowy, żeby wytrwał
w sprawiedliwości i nie śmiałby wyciągać ręki po cudze […].
Czy przypuszczenie wyrażone w cytacie jest zgodne z poglądami etycznymi
Immanuela Kanta? Uzasadnij swoją odpowiedź. W uzasadnieniu odnieś się:
a) do kantowskiego pojęcia dobrej woli
b) do tezy autonomizmu etycznego przypisywanej autorowi Uzasadnienia
metafizyki moralności.
Odpowiedź:
Uzasadnienie:
a)
b)
Informacje o zadaniu
Filozofowie / autorzy: Immanuel Kant
Dział: Antropologia, Etyka
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź CKE
Odpowiedź: Immanuel Kant nie zgodziłby się z wyrażoną w tekście źródłowym hipotezą.
Uzasadnienie:
a) Według Immanuela Kana człowiek sprawiedliwy nie „wyciągnąłby ręki po cudze”,
ponieważ działanie to byłoby moralnie niewłaściwe i jako takie nie byłoby wyrazem dobrej
woli. Moralnie wartościowe działanie to takie działanie, które jest motywowane samym
obowiązkiem
b) Według I. Kanta źródłem prawa moralnego jest sam podmiot. I. Kant nie jest jednak
subiektywistą etycznym – o moralnej wartości działania przesądza zgodność tego działania
z imperatywem kategorycznym – sprawiedliwy człowiek nie mógłby chcieć, żeby maksyma
„sięgania po cudze” była wyrazem prawa powszechnego.
Zasady oceniania
Maksymalnie 2 pkt; szczegółowe progi w PDF zasad oceniania.