Polecenie
Nazwij i wyjaśnij, na czym polega błąd logiczny popełniony w poniższym ciągu definicji.
Definicja 1.: Człowiek jest to istota rozumna.
Definicja 2.: Istota rozumna jest to istota zdolna do myślenia abstrakcyjnego.
Definicja 3.: Istota zdolna do myślenia abstrakcyjnego jest to istota będąca człowiekiem.
Nazwa błędu:
Wyjaśnienie:
Tekst do zadań 12.–14.
Arystoteles
Etyka nikomachejska
Dwa tedy są rodzaje dzielności, z których jeden stanowią zalety dianoetyczne, drugi zaś –
zalety etyczne, czyli cnoty. Owóż zarówno powstanie, jak i rozwój zalet dianoetycznych jest
przeważnie owocem nauki i dlatego wymagają one doświadczenia i czasu; etycznych natomiast
nabywa się dzięki przyzwyczajeniu […].
Za oznakę trwałych dyspozycji uważać należy przyjemność lub przykrość, które
towarzyszą czynnościom; bo kto wyrzeka się rozkoszy zmysłowych i to właśnie go raduje, ten
jest umiarkowany; kto zaś odczuwa to jako ciężar, jest rozwiązły; kto naraża się
na niebezpieczeństwa i to go cieszy lub przynajmniej nie sprawia mu przykrości, ten jest mężny
[…]. Przyjemności bowiem i przykrości tyczy się dzielność etyczna. Wszak ze względu
na przyjemność dopuszczamy się czynów niecnych, a ze względu na przykrość wstrzymujemy
się od czynów pięknych. […]
Nie jest etycznie dzielnym człowiekiem ten, kogo nie cieszą czyny piękne […].
A więc dzielność etyczna jest trwałą dyspozycją do pewnego rodzaju postanowień,
polegającą na zachowywaniu właściwej ze względu na nas średniej miary, którą określa rozum,
i to w sposób, w jaki by ją określił człowiek rozsądny. Idzie tu o średnią miarę pomiędzy dwoma
błędami, tj. między nadmiarem a niedostatkiem; a dalej: o średnią miarę o tyle, iż owe błędy
bądź nie dochodzą do tego, co jest właściwe w doznawaniu namiętności i w postępowaniu,
bądź poza tę granicę wykraczają, gdy natomiast dzielność etyczna znajduje i obiera właściwy
środek […].
Nie każde jednak postępowanie i nie każda namiętność dopuszcza średnią miarę; z samych
bowiem już nazw niektórych z nich wynika, że są czymś niegodziwym […].
W odniesieniu do czci i niesławy środkiem jest poczucie własnej wartości, czyli
uzasadniona duma, której nadmiar jest zarozumiałością, niedostatek zaś przesadną skromnością
[…].
Trzy tedy są rodzaje dyspozycji, z których dwie są wadami (pierwsza z powodu nadmiaru,
druga z powodu niedostatku), jedna zaś, a mianowicie zachowanie właściwej miary, jest zaletą.
Arystoteles, Etyka nikomachejska, Księga II, 1103a, 1104b, 1107a, 1107b, 1108b.
Informacje o zadaniu
Filozofowie / autorzy: Arystoteles
Dział: Antropologia, Etyka, Kultura logiczna
Pojęcia: cnota, definicja, poznanie zmysłowe
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź CKE
Nazwa błędu:
błędne koło w definiowaniu
Wyjaśnienie:
Błędne koło w powyższym ciągu definicji polega na tym, że człon definiowany w pierwszej
definicji jest zarazem członem definiującym w trzeciej definicji. W rezultacie człon
definiowany w tym ciągu definicji jest zarazem członem definiującym.
Zasady oceniania
2 p. – za podanie prawidłowej nazwy błędu oraz wyjaśnienie, na czym ten błąd polega.
1 p. – za podanie prawidłowej nazwy błędu lub za wyjaśnienie, na czym ten błąd polega.
0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.