Zadanie 5 — matura 2015

Temat 1. Czy Kartezjusz słusznie został nazwany „ojcem nowożytnej filozofii”?
W swoich rozważaniach odwołaj się do poglądów innych filozofów.
Temat 2. Czym jest wolność w doświadczeniu ludzkim? – pyta Erich Fromm
w poniższym cytacie. Rozważ, biorąc pod uwagę poglądy innych filozofów.
Erich Fromm
Ucieczka od wolności
Oto zasadnicze pytania, które się nasuwają, kiedy rozpatrujemy ludzki aspekt wolności,
potrzebę podporządkowania się, żądzę władzy: Czym jest wolność w doświadczeniu
ludzkim? Czy pragnienie wolności jest czymś nieodłącznym od natury ludzkiej? Czy owo
doświadczenie jest zawsze takie samo, niezależnie od typu kultury, w której kręgu człowiek
żyje, czy też zależy ono od stopnia indywidualizacji, do jakiego doszło dane społeczeństwo?
Czy wolność jest tylko brakiem zewnętrznej presji, czy też jest również obecnością czegoś
– a jeśli tak, to czego? Jakie społeczne i ekonomiczne czynniki powodują, że w danym
społeczeństwie istnieje dążenie do wolności? Czy wolność może stać się ciężarem zbyt
wielkim, by człowiek mógł go udźwignąć, czymś, przed czym usiłuje on uciec? Jak więc się
to dzieje, że dla jednych wolność jest wymarzonym celem, a dla innych zagrożeniem?
E. Fromm, Ucieczka od wolności, Warszawa 1998, s. 23–24.